Άγαπητοὶ φίλοι,
Παρακολουθῶντας τὰ γεγονότα τοῦ Αἰγαίου, ὅπως ὅλοι μας, προσπαθῶ νὰ ἀντιληφθῶ τὴν σημασία τους, νὰ συλλάβω τὸ νόημά τους. Θὰ μποροῦσε κάποιος νὰ ἰσχυριστῇ ὅτι ἡ κατανόησι τοῦ ἱστορικοῦ γεγονότος, τῆς Ἱστορίας, εἶναι ζήτημα ἐρμηνείας καὶ τῆς ἀναζήτησης ἑνὸς ὀργάνου ποὺ θὰ τὴν ἐφαρμόσῃ.
Ἕνα παράδειγμα: Ἡ ἑλληνικὴ κυβέρνησι χρησιμοποιεῖ τὸν ὅρο «βραχονησίδες». Κατ᾿ ἀρχάς, μοιάζει σὰν ἕνας ὅρος ποὺ ἐκφράζει μιὰ ἔννοια γεωγραφικὴ μὲ ἀρκετὴ ἀκρίβεια. Ἀπὸ τὴν ἄλλη, μᾶς προετοιμάζει, ὅλους ἐμᾶς, τὸ ἑλληνικὸ ἔθνος, γιὰ τὴν ἐπικείμενη προδοσία. Μεταθέτει τὸ πρόβλημα ὥστε νὰ κριθῇ -ὅταν χρειαστῇ- μὲ ὅρους γεωγραφικούς, ὅρους ἔκτασης καὶ ἐμβαδοῦ. Λέει βραχονησίδες καὶ ἐννοεῖ: ἀσήμαντα νησάκια, βράχοι διάσπαρτοι στὸ ἑλληνικὸ ἀρχιπέλαγος, ἑλληνικὴ ἔκτασι ἀσήμαντη γεωγραφικά. Γιατί νὰ σκοτωνόμαστε γι᾿ αὐτήν;
Ἀπὸ τὴν ἄλλη μεριά, ὐπάρχουν ἐκεῖνοι ποὺ ἰσχυρίζονται πὼς πρέπει νὰ προασπιστοῦμε «κάθε σπιθαμὴ» ἑλληνικοῦ ἐδάφους, πὼς τὸ ζήτημα τῶν 60 βραχονησίδων ποὺ διεκδικοῦν τελικὰ οἱ Τοῦρκοι μὲ τὶς πλάτες τοῦ State Department ἔχει πολὺ μεγαλύτερη σημασία ἀπὸ τὴν ἔκτασί τους, καθὼς ἀπ᾿ αὐτὰ ξεκινάει τὸ ξήλωμα τῆς ἐθνικῆς κυριαρχίας στὸ Αἰγαῖο πέλαγος - συγκυριαρχία μὲ τοὺς Τούρκους, συνεκμετάλλευσι τῶν πετρελαίων, κοινὲς τουριστικὲς ἐπιχειρήσεις, ὅλα αὐτὰ εἶναι γνωστὰ καὶ θλιβερά.
Ἂν προσέξῃ κανεὶς θὰ διαπιστώσῃ εὔκολα πὼς οἱ δεύτεροι χρησιμοποιοῦν τὸν ὅρο «νησάκια» κυρίως καὶ ὄχι «βραχονησίδες».
(Οἱ Τοῦρκοι χρησιμοποιοῦν τὸν ὅρο «βράχια».)
Δύο διαφορετικὲς ἰδεολογικὲς θέσεις ποὺ ἐφαρμόζουν διαφορετικοῦ εἴδους ἀλλὰ ὄχι τάξεως ἐργαλεῖα, πλάθοντας ἔτσι τὴν «σημασία» καὶ τὸ «νόημα», τόσο σκοτεινὸ πολλὲς φορές, τοῦ ἱστορικοῦ γεγονότος.
Ἐγὼ φίλοι εἶμαι μακρυὰ καὶ ἀπὸ τοὺς δύο - ἂν αὐτὸ ἔχει κάποια σημασία.
Τὸ ἀρχαιολογικὸ συμβούλιο σὲ ἀνύποπτο χρόνο, ἔχει χαρακτηρίσει πολλὰ ἀπ᾿ αὐτὰ τὰ νησάκια ὡς ἀρχαιολογικοὺς χώρους, μὲ πάμπολλα εὐρἠματα, ὅπως δημοσίευσε χθὲς ἡ ἐφημερίδα Τὰ Νέα.
Οἱ λιγοστοὶ βοσκοὶ τῶν νησιῶν μας διατηροῦν ἐκεῖ πάνω τὰ κοπάδια τους καὶ στήνουν τὰ χειμαδιά τους.
Ὁ οἴνωψ πόντος τοῦ Ὁμήρου τὰ κυκλώνει. Ἡ δύσι τὰ στέφει μὲ τὸ φῶς τῶν αἰώνων.
Δὲν μ᾿ ἐνδιαφέρει ἡ «Ἱστορία», δὲν ὑπάρχει Ἱστορία. Στέκομαι στὴν ἄκρη τῆς θάλασσας, κοιτάζω τοὺς βράχους αύτοὺς καὶ ξέρω πὼς τὰ θαμμένα ἀγάλματα, τὸ πρόβατα ποὺ βόσκουν εἰρηνικά, ἡ θάλασσα καὶ τὸ φῶς, ὅλα αὐτὰ πλάθουν τὸ ἴδιο τὸ σῶμα μου.
Ἐγὼ εἶμαι ὁ τόπος μου καὶ ἡ πατρίδα μου.
Ἀξίζει νὰ πεθάνῃ κανεὶς γι᾿ αὐτό;
Ἀξίζει, ἀπαντάω έγώ.
Χρῆστος Κουλῖνος
Ἀθήνα, 2 Φεβ. 1996
(α' δημοσίευσις: ἠλ. λίστες "istoria" καὶ "hellas", 2 Φεβ. 1996)
