«Tὴ γλῶσσα μοῦ ἔδωσαν ἑλληνική· τὸ σπίτι φτωχικὸ στὶς ἀμμουδιὲς τοῦ Ὁμήρου. Μονάχη ἔγνοια ἡ γλῶσσα μου στὶς ἀμμουδιὲς τοῦ Ὁμήρου.» (Ὀδυσσέας Ἐλύτης, «Ἄξιον ἐστί»)

Σελίδες Πατριδογνωσίας - Περικλῆς Γιαννόπουλος - Ἡ Ἑλλὰς τοῦ ΟΧΙ - Ἀντίβαρο - Πολυτονικό

Σάββατο 24 Μαΐου 2014

Χρυσὴ Αὐγὴ ἢ τὸ τόξο τοῦ Φιλοκτήτη

(Γράφει ὁ Ἀνδρέας Φαρμάκις)

Προπαγάνδας το ανάγνωσμα

Προπαγάνδα αριθμ. α)-
Οι Χρυσαυγίτες είναι φουσκωτοί
αληταράδες - μούρες του
περιθωρίου, αγράμματοι και
αστοιχείωτοι.
(Με όλες
τις παραλλαγές αυτό.)

Απάντησι.
Ξέρω έναν κοντόν,
μαυριδερό -
αγράμματο, άπλυτο και χυδαίο -
που όλη την ώρα γράφει
στον μπούτσο του
φίλους και εχθρούς. Με άλλα
λόγια - ποτέ δεν λέμε
τέτοιες μικροαστικές ελιτίστικες
μαλακίες στην χώρα
του Καραϊσκάκη.

Προπαγάνδα αριθμ. β)-
Η Χρυσαυγή μάζωξε τις ψήφους
των απελπισμένων από
τα μνημόνια.
(Με όλες τις παραλλαγές
και αυτό.)

Απάντησι.
Σωστό - αλλά η μισή αλήθεια. Το
μνημόνιο είναι το κυρίαρχο σώμα της
σύγχρονης αγωνίας - αλλά δεν
είναι το μόνο. Η απώλεια της
εθνικής ταυτότητος -
είναι επίσης σώμα αγωνίας -.
Για να ηττηθή η χρυσαυγή - δεν αρκεί
μόνο η άρση των μνημονίων -
αλλά και μια αληθινή απάντηση στην
ΚΑΤΟΧΗ και την
ΕΞΑΡΤΗΣΙ.
Αυτό βολικά το ξεχνάνε σχεδόν όλοι.

Προπαγάνδα αριθμ. γ)-
Η Χρυσαυγή είναι φασίστες-ναζιστές.

Απάντησι.
Η Χρυσαυγή είναι αυτό που το παρόν
απολύτως ορίζει. Δεν έχει καμμία
σημασία - τι λέγει η ίδια
ή οι εχθροί της.
Και το πασόκ ισχυρίζεται ότι είναι ένα
κόμμα του σοσιαλισμού -
η νέα δημοκρατία της κεντροδεξιάς -
ο σύριζα και ο κουβέλης
στην αριστερά - ο Τατσόπουλος
και ο νέος Χειμωνάς συγγραφείς -
η Ρεπούση ιστορικός.
Όσο είναι αυτοί αυτό που λένε ότι είναι -
άλλο τόσο ναζιστική είναι
η Χρυσαυγή που δεν το λέγει.
Είσαι το πιόνι μίας μοναδικής και
ανεπανάληπτης ιστορικής
στιγμής - τόσο σύνθετης και
πολύπλοκης που κανείς δεν μπορεί
να την συλλάβει στην ολότητά
της. Ούτε οι άνθρωποι ούτε η ιστορία
επαναλαμβάνεται - και ο μύθος της
αιώνιας επιστροφής του Νίτσε -
είναι ένα καλαμπούρι.

Προπαγάνδα αριθμ. δ)-
Η αριστερά θα κάνη κυβέρνηση και
θα νικήση.


Απάντησι.
Ασφαλώς. Χωρίς αμφιβολία. Το μέλλον
του κόσμου - το μέλλον του
πλανήτη - βρίσκεται στην κατάργηση της
ατομικής ιδιοκτησίας.
Φτάνουμε στο τέλος της - άντε νά 'χουν
μείνει εκατό χρονάκια - το πολύ.
Μετά - θα καταρρεύσουν όλα τα
ανθρώπινα οικοσυστήματα -
αν δηλαδή η καπιταλιστική κτηνωδία
συνεχίσει.
Το μέλλον - και το παρόν - είναι η αριστερά.
Δηλαδή
ούτε ο σύριζα, ούτε το κκε.
Θα την φιάξουν από την αρχή τα παιδιά μας.


Ξέρω ἕναν κοντό, μαυριδερό, ἀγράμματο, ἄπλυτο καὶ χυδαῖο...

* * *

Οἱ Χασιναζῆδες

Μια ημέρα - ο Μιχαλολιάκος
θα οδηγήση τον
Παλαιοκώστα στο παράθυρο της
φυλακής -
και θα του δείξη έξω - την απέραντη
έρημο -
τους ανθρώπους που τρώνε από
τα σκουπίδια - τους
ασθενείς χωρίς φάρμακα που
πεθαίνουν στους δρόμους
και μένουν εκεί που
έπεσαν - άταφοι.
Ύστερα - θα δραπετεύσουν με το
ελικόπτερο.
Τακατακατακατακατακατακα.......
Θα καταφύγουν σε μια μυστική
σπηλιά στον
Όλυμπο - και πλήθος κόσμου θα
τους ακολουθήσουν. Οι
απόκληροι της ζωής - οι κλέφτες
αφού δεν έμεινε πιά τίποτα
για να κλέψης -
οι δολοφόνοι - αφού τα θύματά
τους αυτοκτονούν -
και όλη η Χρυσή Αυγή.
Εκεί στην σπηλιά - καθώς
τα χρόνια θα
περνάνε - ο Μιχαλολώ
θα είναι ο
Γέρος του Βουνού. Θα
κάθεται σε ένα βράχο - και ο
στρατός του -
ντυμένος με φύλλα πια -
και ξυλοπάπουτσα -
θα ορκιστή αιώνια πίστη - σε
κάτι που έχουν πια
ξεχάση την σημασία του.
Θα καπνίζουν
χασίσι - απ αυτό που φυτρώνει
στον Όλυμπο.
Θα είναι οι Χασιναζήδες.

Ὁ Γέρος τοῦ Βουνοῦ καὶ οἱ Χασιναζῆδες...

* * *

Νεομὺθ ἐναντίον νεοτάξ

Η Χρυσή Αυγή μιας νέας μυθικής
εποχής -
ξημερώνει στην Ελλάδα -
σαν αρχαία τραγωδία -
σαν νέα κωμωδία - καθώς
δηλητηριώδεις τούρτες πετάνε στον αέρα -
στιλέτα πεταλούδες -
μυστικά μουσεία - σέβρολετ και
κανόνια του 40 -
αόρατα τάνκς που θα αποκαλυφθούν με
μία μαγική λέξη -
το ολοκαύτωμα των προβάτων στις στάνες
της Αττικής -
τρομοκράτες μασώνοι και εβραίοι -

Δεν είναι η ανικανότητα του Δένδια -
είναι κάτι πολύ βαθύτερο -
είναι η προσπάθεια της εξουσίας να
εξορίση την Χρυσή Αυγή -
έξω από την Ιστορία -
στις χώρες του μύθου - εκεί που
κατοικεί ο Νταβέλης
και ο Γιαγκούλας.

Όμως ο μύθος είναι αιώνιος και αθάνατος -
μεταμορφώνεται αλλάζει προσαρμόζεται -
μεταφέρει τα κλειδιά της αλήθειας -
και στο τέλος πάντα δικαιώνεται.

Ο μύθος της Χρυσής Αυγής ξημερώνει
πάνω από την Ελλάδα. 

Ἐκεῖ ποὺ κατοικεῖ ὁ Νταβέλης καὶ ὁ Γιαγκούλας...

* * *

Οἱ Παλαιστίνιοι καὶ οἱ Κινέζοι

Oι λαοί δεν αυτοκτονούν.
Η Κίνα -
μετά την παγκόσμια ήττα του μαρξικού
σοσιαλισμού - το γύρισε
στον καπιταλοκομμουνισμό -
στην πλήρη υιοθέτηση του δυτικού
οικονομικού μοντέλου. Πώς
αλλοιώς θα εξασφαλίση την άμυνά της;
Να περιμένη μέχρι ένας Γάλλος με
πέδιλο και μπερέ - να συλλάβη
μια μέρα στο μπιστρό την
συνέχεια του
μαρξισμού;
Οι Άραβες - τα ίδια. Όσο υπήρχε
σοσιαλισμός και Σοβιετική
Ένωση - να τους δίνει τζάμπα τανκς -
τα αριστερά κινήματα ανθούσαν -,
Όταν όλα χάθηκαν - η ανάγκη για
ελευθερία -
τους έσπρωξε ομαδικώς
στα τζιχάντ και τις
μπούρκες. Ακόμα και τους
Παλαιστινίους, -
Τί άλλο να έκαναν;

Καθορίζει η μορφή το περιεχόμενο;
Ασφαλώς - αλλά πολύ λιγότερο
απ ό,τι νομίζουν μερικοί.

Στην Ελλάδα της κρίσης.
Η Χρυσή Αυγή έχει
εθνικοαπελευθερωτικά χαρακτηριστικά.
Η Χρυσή Αυγή είναι οι Παλαιστίνιοι -
και οι Κινέζοι.

Μα οι παλιοναζίδες;
Οι αλητάμπουρες;
Τα μαλακισμένα;
Τα κτήνη;

Ναι - αυτοί.
Η Ιστορία είναι τυφλή - δεν βλέπει
χαρακτήρες -
ούτε ηθικές κατηγορίες -
επειδή αυτά είναι επιφανειακά
και πρόσκαιρα. Άλλωστε
αλλάζει όσους
αγγίζει.

* * *

Κατσαριδοκτόνο

Αν δεν υπήρχε η Χρυσή Αυγή θα είχε αυτοκτονήσει
η μισή Ελλάδα.
Η Χρυσή Αυγή είναι το πιο συναρπαστικό πολιτικό
γεγονός της εποχής μας.
Είναι το κατσαριδοκτόνο των κατσαρίδων της
μεταπολίτευσης. Κανένας δεν το βάζει στα
μούτρα του - θα προτιμούσαμε
άλλωστε πιο φυσικά
προϊόντα - σκοινί, σαπούνι - αλλά αφού δεν τά
'χουμε αυτά -
κατσαριδοκτόνο. Ψεκάζεις
βαστώντας την ανάσα σου και πετάς
το άδειο κουτί.

«Αν η Χ.Α. δεν συμμορφωθεί άμεσα και δεν αποδεχτεί τους κανόνες συμπεριφοράς της φιλελεύθερης Δημοκρατίας...»

Παρενθετικά
όλο και συχνότερα το βλέπω αυτό - την
επίκλησι των καλών τρόπων -
του σαβουάρ βιβρ -
της καλής συμπεριφοράς -
...
τί άλλο τους έμεινε; -
οι πλειστηριασμοί;

* * *

Ἐλαφριὰ γριπούλα

Είναι εντελώς απίθανο ...
το γεγονός ότι δεν
βρίσκουνε
ούτε μία ατασθαλία
ούτε μία παράβαση.
Και καταφεύγουνε
σε γελοίες
μεσαιωνικού τύπου
αλά
μάγισσες του Σάλεμ
κατηγορίες.
Ένα ψιλικατζίδικο
της επαρχίας
να ψάχνανε - τόσες
εβδομάδες -
όλα τα κρατικά
όργανα -
από την
αντιτρομοκρατική
μέχρι το σδοε -
περισσότερα
«εγκλήματα» θα
βρίσκανε.
Δεν υπάρχει
τίποτα - και αυτό
είναι
εξαιρετικό
και μοναδικό στα
σύγχρονα
πράγματα της
λαμογιακής
Ελλάδος.
Κάτι ξεχασμένες αφίσες
και άδεια
σκονισμένα μπουκάλια -
και κείμενα
40 χρόνια παλιά.
Δεν είναι απίθανη -
απίστευτη
και καταπληκτική αυτή
η καθαρότητα;

Στηρίξανε τις κατηγορίες
στο βιβλίο του Ψαρρά -
που είναι όλο
ένα καλά πληρωμένο
ψέμα.
Ένα τερατώδες ψέμα.

Η Χρυσή Αυγή είναι
μια ελαφριά
γριπούλα.
Αν πεθαίνει ο ασθενής -
φταίει
όχι η γριπούλα -
αλλά
όπως λένε
οι γιατροί - το
υποκείμενο νόσημα -
η «μεταπολιτευτική δημοκρατία».

* * *

Λεβιάθαν

Όταν κάποιος θεωρεί κίνδυνο της
αστικής δημοκρατίας -
και των κοινωνιών της εβρόπης
την Χρυσή Αυγή - σημαίνει
ότι δεν ξέρει τι σημαίνει
παγκοσμιοποίηση - ποιο είναι το
πολιτικό περιεχόμενό της - .
Ένα μέτρο να σηκωθής ψηλά -
θα δης τα μιλιούνια
των ανθρώπων -  να τρέχουνε
με την ψυχή στο στόμα -
δουλεύοντας -
πουλώντας κι αγοράζοντας -
στις αγορές του κόσμου -
που δεν σηκώνουν ούτε έθνη
ούτε σύνορα - ούτε όρια
ούτε περιορισμούς. Κι
από δίπλα η τεχνολογία -
να σχηματίζει ένα
αδιαπέραστο πλέγμα
σταθερότητας - μην χαθή
έστω και ένα ευρώ -
πλέγμα στρατιωτικό -
πολιτικό και
οικονομικό -
με την βοήθεια όλων των
επιστημών του
ανθρώπου.

Κι απέναντι σε αυτό το
μεγαθήριο - αυτό
το λεβιάθαν του σύγχρονου
κόσμου -
εσύ δείχνεις την
Χρυσή Αυγή και λές :
κίνδυνος !

Ε Λ Ε Ο Σ .

Κίνδυνος τί ; Μην φάνε μόνοι
τους τον γίγαντα -
ή κίνδυνος ότι σου
αποσπάνε την προσοχή
επειδή είσαι έτοιμος
να του ορμήσης
μόνος σου
εσύ ;

Εδώ γελάμε. 

* * *

Τὸν σύλλογο φύλλων τῆς λατέρνας νὰ ψάχνανε...

Αναρωτιέμαι αν τα πιστεύουνε αυτά
που λένε - για εφοπλιστές
και γραφεία ευρέσεως φθηνών
εργατών . Τα πιστεύουνε
λέγω - κι ύστερα -
δεν είναι
δυνατόν !

Δεν σας κάνει εντύπωσι ότι το ΣΔΟΕ
έκανε 14 φορές φύλλο και φτερό
τα οικονομικά της χρυσαυγής -
και των βουλευτών -
τους τραπεζικούς λογαριασμούς
μέχρι 3ο βαθμό
συγγένειας - και οι τηλεφωνικές
συνδιαλέξεις - με ειδικές
εντολές μάλιστα εντοπισμού
έστω και ενός μαύρου ευρώ -
και δεν βρήκανε τίποτα ;
Τον σύλλογο των φίλων της
λατέρνας να ψάχνανε έτσι - θα
βρίσκανε κάτι -.

Εμένα δεν μου προκαλεί καμμία
εντύπωσι. Λαϊκά
φτωχά παιδιά είναι - σε μία
περιθωριακή οργάνωσι. Αυτά
περί εφοπλιστών είναι
κουτσουμπιές με
περικεφαλαία.

Όχι μόνο δεν βρέθηκε δραχμή -
μαύρη -
αλλά ούτε αρπαγή χρημάτων από
τα κομματικά -
τα έτοιμα για τις εκδηλώσεις του κόμματος -
την αγορά τροφίμων κλπ -
ούτε έξτρα ούτε μίζες ούτε δωράκια.
Αυτό από μόνο του είναι πρωτοφανές
στην ελληνική νεώτερη μεταπολεμική
ιστορία - δεν υπάρχει
ούτε στα
μοναστήρια.

Επίσης -
ήταν μέχρι το τέλος απροετοίμαστοι -
αφού ακόμα και μετά τις
συλλήψεις - αφήσανε τους υπολογιστές
να τρέχουν κανονικά - !
Απίθανο !
Αλλά όχι απίθανο - όταν δεν έχουν
τίποτα να κρύψουν .
Συζητήσεις καφενείου - εκδηλώσεις
προσκοπικές -
και αναμνηστικές φωτογραφίες.

Ιδού η εγκληματική οργάνωσι - με τα
όπλα μαζικής καταστροφής  -
που θέλει να ανατρέψη
την αστική
δημοκρατία.

Μετά από αυτά - ακόμα και εγώ
νοιώθω επικίνδυνος
για το σύστημα ! 

* * *

Σκυλάδικα

Και λαϊκά σκυλάδικα αντιπρετεντερικά
αντρίκια και σταράτα :

«Πού είναι, ρε νούμερα, οι δολοφονίες που έχουμε κάνει; Πού είναι, ρε ξεφτιλισμένα υποκείμενα, τα χρήματα που έχουμε πάρει; Πού είναι, ρε τσιράκια, τα οπλοστάσια;
Δηλώνω ξεκάθαρα ότι αν βρεθεί έστω και μια απόδειξη ότι έχω δώσει ουδέποτε εντολή να σκοτωθεί οποιοσδήποτε άνθρωπος ή αν βρεθεί ποτέ ότι έχω λάβει χρήματα από οποιονδήποτε εφοπλιστή ή επιχειρηματία, θα δεχτώ οποιαδήποτε ποινή μου επιβληθεί χωρίς αντιλογία.
Γιάννης Λαγός
Πολιτικός κρατούμενος»


Δεν είναι σκέτη καύλα ; Ναι -
αυτός ο τύπος
αυτή η φάτσα - αυτός ο κδώα -
να είναι ο μόνος
άσπιλος και αληθινός μέσα στον
βόθρο της μεταπολίτευσης ;
Α ρε Ελλαδάρα -
που γεννάς ακόμα
τρομακτικούς - Γίγαντες και
Τιτάνες και Εκατόγχειρες
να γκρεμίσουν
τους θεούς της Μεταπολίτευσης !

Ή όπως θα έλεγε ο Σελίν
Από τον ένα Πύργο ο άλλος.

* * *

«Δημοκρατικὴ διαπαιδαγώγηση»

«[...] εισαγωγή του μαθήματος της πολιτικής παιδείας επί τρεις ώρες εβδομαδιαίως στην πρώτη και δεύτερη τάξη του Λυκείου για τη δημοκρατική διαπαιδαγώγηση» (Ὑφυπ. Παιδείας Συμεὼν Κεδίκογλου, 1-11-2013)

Η Χρυσή Αυγή -
αυτοί οι λαϊκοί αλήτες  -
έχουνε μεγάλο σουξέ στα νιάτα -
στα σχολεία -
γι' αυτό και το δημοκρατικό τόξο -
τα κόμματα του μνημονίου -
και της ροζέ αριστεράς -
θα αναλάβουν την εντατική εκπαίδευση
της νέας γενιάς.
Πάλι;!
Τόσα χρόνια λάϊφστάϊλ -
πάρτυ στην Μύκονο -
Ρεπούση και πινακολάδα -
παύσι καύσι σημαιών
ιστορίας
γλώσσας -
τόσα χρόνια αποδόμησης -
δεν έφτασαν;!
Τώρα θα διδάξουν τους νέους τί;
Τον ευρωπαϊκό τρόπο να είσαι άνεργος;

* * *

Συστηματική αποκολοκύνθωνσις

Να μου πείτε σε ποια χώρα
του πλανήτη -
την «αριστερά» από το ανοιχτό ρόζ
μέχρι το κόκκινο -
δεν θα την απασχολούσαν
καθόλου -
οι αποκαλύψεις του ανθρώπου παρά
τω πρωθυπουργώ -
παρόντα σε όλες τις συσκέψεις -
γραμματέα του υπουργικού
συμβουλίου -
αποκαλύψεις σχετικές με την
διαπλοκή των
εξουσιών -
αλλά μόνο ο παλιοχαρακτήρας του;

Άνθρωπος ασυμβίβαστος -
και ελεύθερος -
σε αυτήν την χώρα την ελληνίδα -
δεν υπάρχει;
Δεν καταλαβαίνουν ότι -
έτσι σκάβουνε και τον δικό τους
λάκκο; -
Σε τί να ελπίσουμε τότε;

* * *

Κοινοτοπίες καὶ τὸ φάρμακο...

Κοινότοπο - η δημοκρατία αμύνεται
με «περισσότερη δημοκρατία».
Το τεκμήριο της αθωότητος είναι -
απόλυτο. Δεν υπάρχει -
συλλογική ευθύνη. Το Σύνταγμα -
οδηγεί το πολίτευμα. Η
πληροφορία και η είδηση - είναι
αδέσμευτη. Η δικαιοσύνη -
είναι τυφλή .......
Τίποτα από αυτά δεν έχουμε.
Όχι γιατί η Πολιτεία βρίσκεται σε
κίνδυνο -
αλλά γιατί το κράτος -
το κράτος των μνημονίων -
και του αγγλικού δικαίου -
βρίσκεται σε κίνδυνο. Κινδυνεύει -
από την Δημοκρατία. Αν
τα βασικά και τα ελάχιστα της
Δημοκρατίας - κατισχύσουν - το
κράτος -
των μνημονίων - θα καταρρεύση.
Είναι αναπόφευκτη ανάγκη λοιπόν -
για το κράτος -
του Σαμαρά και των μνημονίων -
να καταστείλη την
Χρυσή Αυγή - καταργώντας
την Δημοκρατία.
Και δυστυχώς βρίσκει σύμμαχο
την αριστερά.
Απλά κοινότοπα πράγματα.

* * *

Μὲ μιὰ μπαλταδιά

Για δες! Μια δράκα
μπεχλιβάνων - έριξε την κυβέρνηση
των γραικύλων - την κυβέρνηση
των μνημονίων και των
αυτοκτονιών. - Είναι κοινό μυστικό -
το συζητάνε στριφιγυρνώντας στους
τάφους τους - οι παλαιοί φιλόσοφοι -
ότι τα ιδεολογήματα του 20ου
αιώνος - είναι και αυτά
ήδη νεκρά. - Αριστερά και
δεξιά - φασισμός και
κομμουνισμός - δεν είναι παρά
κουρέλια σημαιών με φθαρμένα και
ακατανόητα σύμβολα.
Όποιος δεν το βλέπει αυτό - είναι
τυφλός και - κοιμάται με
φαντάσματα. Ο παλιός κόσμος -
αυτός που στις τελευταίες ημέρες
του ονομάστηκε - μεταπολίτευσι -
έληξε. Και έληξε με μια
χρυσαυγίτικη μπαλταδιά.

Aυτή η κατακεφαλιά στο σύστημα της
μεταπολίτευσης είναι η
μεγαλύτερη - προσφορά της
χρυσαυγής στην
δημοκρατία. Κανένας άλλος δεν
θα μπορούσε να καταφέρη
τέτοιο
φοβερό χτύπημα - μόνο αυτοί -
οι μιαροί
οι εξόριστοι και λεπροί.
Ε ρε κάτι πλάκες που στήνει
η Θεία Πρόνοια
με τα εικονοστάσια της. 

Δεν έχουνε μόνο τον Μπαλτάκο -
έχουνε κι άλλους -
όλων των κομμάτων - έχουνε
ομολογίες σκανδάλων -
διαφθοράς -
αφού - και σημειώστε το αυτό -
ο εξόριστος -
ο βδελυρός - ο λεπρός -
ο φαλακρός μπεχλιβάνης -
ακριβώς εκ της θέσεως του -
είναι και ο εξομολόγος -
ο δίδων άφεση αμαρτιών.
Στους χρυσαυγίτες -
κατέφευγαν - και έλεγαν τα
πάντα - .
Και ο λεπρός χρυσαυγίτης
εξομολόγος -
τους πρόδωσε.

Ἔ ρὲ κάτι πλάκες ποὺ στήνει ἡ Θεία Πρόνοια μὲ τὰ εἰκονοστάσια της...

* * *

Τὸ τόξο τοῦ Φιλοκτήτη

Η μεταφυσική των όπλων...

Η Τροία δεν θα πέση - παρά μόνο
με το τόξο του Φιλοκτήτη.
Έζησε δέκα χρόνια εξόριστος -
με τους αφόρητους πόνους και την
δυσωδία της πληγής -
που σάπιζε το πόδι του - εκεί
που τον δάγκωσε το
φίδι. - Αλλά τώρα τον έχουνε
ανάγκη -
γιατί η Τροία θα πέση μόνο με το
τόξο του Φιλοκτήτη. -
Βαδίζουμε σε ένα χωράφι -
γεμάτο πτώματα. Ένα χέρι -
νεκρό και παγωμένο - το σπάμε
σα ξερό κλαδί. Βρωμάει
θάνατο - όμως
μόνο με αυτό - σα ρόπαλο το
νεκρό χέρι -
της Χρυσής Αυγής -
θα πέση η Μεταπολίτευση -
κι αυτόν τον
χρησμό - να τον θυμάστε.

Ἡ Τροία δὲν θὰ πέσῃ παρὰ μόνον μὲ τὸ τόξο τοῦ Φιλοκτήτη...

Πέμπτη 31 Οκτωβρίου 2013

58 νέοι γιὰ τὸν ἑλληνικὸ συντηρητισμό

   Αναγνωρίζουμε στην Δεξιά μια παράταξη-φάντασμα. Μας διαβεβαιώνουν ότι υπάρχει, αλλά εμείς δεν την βλέπουμε. Διαβάζουμε ότι κυβερνά, αλλά δεν διαπιστώνουμε να μετουσιώνονται οι ιδέες της σε πολιτική πράξη. Μοιάζει να καταλαμβάνει πολιτικό χώρο και κοινοβουλευτικές θέσεις, αυτό όμως δεν σημαίνει ότι οι αξίες της είναι πραγματικά εκεί, παρούσες με αξιώσεις στην πολιτική ζωή του τόπου. Η βάση της παράταξης –η σιωπηρή πλειοψηφία του ελληνικού λαού– αντιλαμβάνεται τον εαυτό της ως συντηρητική, αλλά τα κόμματα που αξιώνουν πως την εκπροσωπούν ακκίζονται συνήθως ως «φιλελεύθερα», αντιγράφοντας ιδεολογικά συστήματα που ελάχιστη σχέση έχουν με αυτόν τον τόπο και την εξέλιξή του.

   Διαπιστώνουμε, με ανησυχία, ότι εδώ και πολλές δεκαετίες, στον ευρύτερο δημοκρατικό χώρο δεξιότερα του κέντρου («Κέντρο», «Δεξιά», «Κεντροδεξιά»), δεν προτείνεται και δεν εφαρμόζεται πολιτική καθορισμένη από αρχές, αξίες, ιδέες και συγκεκριμένο όραμα για την Ελλάδα, αλλά προτείνεται και εφαρμόζεται δήθεν «διαχειριστική πολιτική», με την ελπίδα ότι οι «(κεντρο)δεξιοί» διαχειριστές θα αποδειχθούν κάπως καλύτεροι από τους «(κεντρο)αριστερούς» διαχειριστές. Διαπιστώνουμε στην πράξη ότι τα προϊόντα του κομματικού σωλήνα και της επαγγελματικής πολιτικής είναι θεμελιωδώς ασύμβατα με την μη-διαχειριστική αντίληψη για την πολιτική, με την συνέπεια, με την αξιοσύνη, με τη λογοδοσία σε στοχεύσεις που μας υπερβαίνουν. Αδυνατούμε να αναγνωρίσουμε τους εαυτούς μας στις παραπάνω περιγραφόμενες στρεβλώσεις.

   Θεωρούμε ότι οι πολίτες που τοποθετούν τους εαυτούς τους δεξιότερα του πολιτικού κέντρου οφείλουν να δημιουργήσουν εκ νέου και εκ του μηδενός την παράταξή τους, να ορίσουν εκ νέου το τί τους κάνει να είναι, πολιτικά, αυτό που είναι. Και να πιέσουν τα κόμματα που αξιώνουν ότι εκπροσωπούν αυτήν την παράταξη να μιλήσουν με καθαρές κουβέντες, καθαρές προτάσεις, καθαρές ιεραρχήσεις και καθαρά πρόσωπα. Για να συμβεί αυτό, η παράταξη πρέπει να αντιληφθεί τον εαυτό της με την ονομασία που της πρέπει: συντηρητική παράταξη. Οι Έλληνες Συντηρητικοί. Τα υπόλοιπα είναι επεξηγήσεις, υποσημειώσεις, αστερίσκοι, προσθήκες και ιδεολογικές μειοψηφίες. Η ευρύτερη παράταξη δεξιότερα του κέντρου δεν μπορεί παρά να είναι πρωτίστως συντηρητική.

   Ο συντηρητισμός δεν φιλοδοξεί να συντηρήσει καταστάσεις. Ο συντηρητισμός φιλοδοξεί να συντηρήσει αρχές, ιδέες, αξίες, ιεραρχήσεις προτεραιοτήτων: την συσσωρευμένη πείρα του παρελθόντος για την εκτίναξη στο μέλλον. Δεδομένου του περιεχομένου αυτών των αρχών, ιδεών, αξιών, ένας νέος ελληνικός συντηρητισμός δεν μπορεί παρά να φιλοδοξεί να αλλάξει τα πάντα. Ως εκ τούτου, και παραδοξολογικά, αν κάτι μπορεί να επιφέρει την πραγματική πρόοδο στην Ελλάδα, αυτό θα ήταν ένας συνεπής συντηρητισμός.

   Μιλάμε για νέο ελληνικό συντηρητισμό:

   Νέο, διότι στην Ελλάδα δεν έχει διατυπωθεί ποτέ με σαφήνεια, διαύγεια και καθαρότητα ένα τέτοιο πρόταγμα και ένα τέτοιο διακύβευμα. Κάτι τέτοιο θα είναι πραγματικά καινοφανές, πραγματικά καινούργιο, νέο.

   Ελληνικό, διότι το διακύβευμα συνίσταται ακριβώς στο να μην αντιγράψουμε -για μια ακόμη φορά- κάποιο ξένο ιδεολόγημα από τα εισαγόμενα μεταχειρισμένα, αλλά να βρούμε το πραγματικό μας πρόσωπο, την δική μας ταυτότητα και ιστορία και την αντανάκλασή της στο πολιτικό γεγονός αφομοιώνοντας γόνιμα τις έξωθεν επιρροές και καθιστώντας έτσι εφικτή την πραγματική συνεργασία μας με άλλα έθνη στο επίπεδο της φιλίας, όχι στο επίπεδο της σχέσης υποδείγματος-μιμητή. Στην Ελλάδα, και δη δεξιότερα του κέντρου, παρατηρείται αενάως μια ιδιότυπη φοβία για την δόμηση γηγενούς πολιτικού προτάγματος. Ώρα να αναδειχθεί η παράταξη ως η μη-μεταπρατική παράταξη: η παράταξη που αντιστέκεται στην πολιτισμική μίμηση και αντιγραφή στην οποία έχουμε καθηλωθεί για τόσον καιρό, που αντιστέκεται στην αντίληψη του ελληνισμού ως προϊόντος «μετακένωσης» με κίονες και χιτώνες: εξωστρεφής διότι αφομοιώνουσα, όχι μιμητική διότι υποτελής. Ελληνικό, γιατί «όσο πιο τοπικό είναι, τόσο πιο παγκόσμιο αποδεικνύεται».

   Συντηρητισμό, διότι πασχίζει να διαφυλάξει τα βέλτιστα του παρελθόντος μας, την πλέον πολύτιμη συλλογική μας εμπειρία και διαχρονία, ώστε να ετοιμάσουμε το βέλτιστο δυνατό μέλλον.

   Για πολύ καιρό προσπαθούσαν να μας πείσουν ότι αυτή η παράταξη βρίσκει το πραγματικό της πρόσωπο σε δάνεια ιδεολογήματα «φιλελευθερισμού», στην ανάδειξη του φυσικού ατόμου, στην υπογράμμιση των δικαιωμάτων του και των ελευθεριών του. Σχεδόν ξεχάσαμε ότι αυτή η παράταξη συγκροτείται με άξονα το γεγονός ότι λογοδοτεί σε σύνολα: στην πατρίδα, στην οικογένεια, στην κοινότητα, στον λαό όχι ως απλό άθροισμα των πολιτών, αλλά ως απαρτία που συμπεριλαμβάνει κεκοιμημένους και αγέννητους.

   Προσπαθούσαν να μας πείσουν ότι όπως στον ιστορικο-υλιστικό «σοσιαλισμό», έτσι και στον «δεξιό» φιλελευθερισμό και παντού η βάση της πολιτικής, το στοιχείο που την χαρακτηρίζει, είναι πρωτίστως η οικονομία. Ότι η πολιτική, η δημοκρατία της συνύπαρξής μας, συνίσταται πρωτίστως στις οικονομικές σχέσεις του κράτους και των ιδιωτών και δευτερευόντως σε οτιδήποτε άλλο. Αλλά εμείς οι δεξιοί πολίτες δεν ήμασταν ποτέ ιστορικοϋλιστές! Την δική μας αντίληψη για την πολιτική την καθοδηγούν αρχές και προτεραιότητες: η αξιοσύνη και αξιοκρατία, η εργατικότητα, η παράδοση-παραδεδομένη πείρα αιώνων, η αξιοπρέπεια, η αυτάρκεια, ο σεβασμός του ιερού, η φιλοτιμία, ο ρεαλισμός λόγων, ελπίδων και πράξεων. Χαώδης η διαφορά με τις προτεραιότητες του πολιτικού προσωπικού.

   Φυσικά, όσον αφορά στην οικονομία, ένας Έλληνας συντηρητικός δεν θα «συντηρούσε» την κατάσταση του άρρωστου ελλαδικού κρατισμού, θα την άλλαζε εντελώς, σμικραίνοντας ριζικά το κράτος (θα ασκούσε φιλελεύθερη οικονομική πολιτική στα πλαίσια περίπου της χριστιανοδημοκρατικής Soziale Marktwirtschaft): όχι όμως λόγω κάποιου θέσφατου για το «ελάχιστο κράτος» ή για το «μεγαλείο των ατόμων», αλλά επειδή οι συντηρητικές του αξίες θα ήταν ασυμβίβαστες με την αναξιοκρατία, την αναξιοπρέπεια, την αργομισθία και την αναποτελεσματικότητα του νεοελλαδικού κρατισμού και της σήψης του.

   Ο νέος ελληνικός συντηρητισμός επιμαρτυρεί την ανάγκη να βρίσκεται η Ελλάδα στην ενωμένη Ευρώπη, στο κέντρο των ιστορικών εξελίξεων της περιοχής μας – και προτίθεται να αγωνιστεί γι’ αυτήν. Ευρωπαϊσμός όμως δεν σημαίνει φεντεραλισμός, δεν σημαίνει ομοσπονδοποίηση: το όραμα για την ενιαία κοινότητα των ευρωπαϊκών εθνών δεν συμπεριλαμβάνει για εμάς την κατάλυση της αυτοτέλειας των δημοκρατιών και των πολιτισμών τους, την δόμηση ενός οργουελικού υπερκράτους. Όπως και οι «μεγάλοι» της Ευρώπης αυτήν την στιγμή, αντιστεκόμαστε στην διάλυση των εθνών-κρατών, τα οποία αναγνωρίζουμε ως προπύργια ελευθερίας και δημοκρατίας: αντ’ αυτού, επιδιώκουμε την εγγύτερη συνεργασία μεταξύ τους. Στην Ελλάδα οι διαφορετικές προσεγγίσεις για το θέμα της Ευρώπης θεωρούντο ανέκαθεν λίγο-πολύ ταυτόσημες ή συνώνυμες, «λεπτομέρειες»: γι’ αυτό είναι αναγκαία η σαφής διατύπωση ενός μη-φεντεραλιστικού ευρωπαϊσμού  για την χώρα μας.

   Το ζητούμενο δεν είναι η δημιουργία ενός ακόμη κόμματος: η σκέψη ότι επείγει η δημιουργία ενός ακόμη κόμματος δεξιότερα του κέντρου είναι, νομίζουμε, λανθασμένη ανάγνωση των δεδομένων. Το ρήγμα στην εκπροσώπηση της δεξιάς παράταξης του λαού από τα κόμματα είναι δομικό, δεν θεραπεύεται με καλές προθέσεις και ασυμμάζευτες φιλοδοξίες – αυτές θα καταλήξουν απλώς στα ίδια συμπτώματα. Για να θεραπευθεί αυτό το ρήγμα χρειάζεται πρώτα πολλή δουλειά και πολλή σπουδή: γι’ αυτό πιστεύουμε ότι προέχει η δημιουργία μιας δυναμικής συντηρητικής «δεξαμενής σκέψης» έξω από τα κόμματα, ενός σοβαρού ινστιτούτου πραγματικά ανεξάρτητου από τους κομματικούς μηχανισμούς που θα μελετήσει, θα προτείνει, θα διδάξει και θα διδαχθεί, θα επηρεάσει και θα εξελιχθεί. Ενός Ινστιτούτου Συντηρητικής Πολιτικής. Η διατύπωση ιδεών, η κατάθεση προτάσεων, η εκπαίδευση στελεχών και η ειλικρινής πρόταξη αξιών είναι πράγματα τόσο ξένα και πρωτόγνωρα για την σημερινή Δεξιά, που και μόνον η εμφάνισή τους δύναται, πιστεύουμε, να επιφέρει τεκτονικές αλλαγές στον χώρο δεξιότερα του κέντρου και συνακόλουθα σε ολόκληρο το πολιτικό σκηνικό.

   Οι μυλόπετρες των επερχόμενων ευρωεκλογών δεν επιτρέπουν ακόμα την χωρίς ιδιοτέλεια έκφραση πολιτικού προβληματισμού προσανατολισμένου σε λύσεις: εν όψει εκλογών, υφίστανται μόνο υποστηρίξεις, αλληλοστηρίξεις και συμμαχίες, κόμματα και λίστες, σε μια ρητορική τύπου «ή μαζί μας ή εναντίον μας, ή μ’ αυτούς ή μ’ εμάς». Υπό αυτές τις συνθήκες, δεν θα ήταν σώφρον να επιχειρηθεί κατά την διάρκεια αυτής της περιόδου ακραίας πόλωσης και εκατέρωθεν στρατεύσεων η εμφάνιση έλλογης αντιπρότασης: θα την κατάπινε η προεκλογική πολυφωνία και παραφωνία. Ως εκ τούτων, ο ρεαλισμός επιτάσσει να ξεμυτίσει η ελπίδα ενός νέου ελληνικού συντηρητισμού μετά τις ευρωεκλογές του 2014.

   Αναπόσπαστο κομμάτι των συντηρητικών μας αξιών είναι η αξιοπρέπεια και η διαφάνεια της επωνυμίας, όχι οι ανώνυμες τοποθετήσεις. Όπως και οι υπογραφές αυτού του κειμένου, έτσι και κάθε μας παρέμβαση θα φέρει το όνομα και το επώνυμο των συντελεστών της. Αν κάτι θέλουμε να διαφοροποιήσει την παρέμβασή μας από την πολιτική οχλαγωγία, αυτό ας είναι πρωτίστως η συνέπεια, η σοβαρότητα και η αξιοπρέπεια. Οι κάτωθι υπογράφοντες δεν προερχόμαστε από την γενιά των δεινοσαύρων της μεταπολίτευσης, οι περισσότεροι γεννηθήκαμε αρκετά μετά το 1981.  Σε όσους δια βίου προοδευτικούς από την γενιά που έφερε την Ελλάδα ως εδώ ξινίσουν και ρωτήσουν «μα, τόσο νέοι και συντηρητικοί;», απαντάμε: «ναι, ακριβώς έτσι».

   Θεωρούμε ότι ο μη-ιδεολογικός, μεταπρατικός και δήθεν διαχειριστικός χαρακτήρας της σημερινής ελληνικής Δεξιάς (και η συνακόλουθη ανυπαρξία ενός μη-αριστερού πολιτικού Κέντρου) είναι ο «αδύναμος κρίκος» ολόκληρου του κομματικού συστήματος και του πολιτικού μας προβλήματος, που αν σπάσει θα συμπαρασύρει σύνολη την πολιτική γεωγραφία σε μια νέα, ελπιδοφόρα περίοδο, χαρακτηριζόμενη από την σαφήνεια, αξιοπρέπεια και συνέπεια του πολιτικού λόγου. Ώρα να μάθουμε αν αυτή η ανάγνωση έχει τον ρεαλισμό των ιστορικών αλλαγών…

Υπογραφές (αρχικές):
1. Αθανασόπουλος Ελευθέριος, 30 ετών, δικηγόρος
2. Αντωνιάδης Γεώργιος, 30 ετών, ιδιωτικός υπάλληλος/διεθνολόγος
3. Αντωνιάδης Δημήτριος, 31 ετών, υλοτόμος
4. Βερδελής Δημήτριος, 20 ετών, σπουδαστής Νομικής ΕΚΠΑ
5. Γιοβάνη Δήμητρα, 18 ετών, σπουδάστρια μαθηματικών ΕΚΠΑ
6. Γραμματικού Αρετή,  29 ετών, ιδιωτική υπάλληλος
7. Δικαίος Δημήτριος, 25 ετών, ασκούμενος δικηγόρος
8. Ζόγκας Θωμάς, 26 ετών, οικοδομικά
9. Θωμόπουλος Χρήστος, 40 ετών, ιατρός νευρολόγος
10. Ιωαννίδου Αγγελική, 36 ετών, οικιακά
11. Κανίδης Χρήστος, 36 ετών, ελεύθερος επαγγελματίας
12. Κοκκόλης Γεώργιος, 25 ετών, δημοσιογράφος-πολιτικός επιστήμων LSE
13. Κοντολαίμου Αγλαΐα,  36 ετών, εκπαιδευτικός-φιλόλογος MA ΕΚΠΑ
14. Κουρεμμένος Ιπποκράτης, 22 ετών, σπουδαστής οικονομικών Πανεπιστημίου Πειραιώς
15. Κουρούσιη Νικολέττα, 25 ετών, μεταπτυχιακή φοιτήτρια διεθνών και ευρωπαϊκών σπουδών Πανεπιστημίου Πειραιώς
16. Κούτρας Ευάγγελος, 29 ετών, σερβιτόρος
17. Κωνσταντόπουλος Γεώργιος, 19 ετών, φοιτητής νομικής σχολής Αθηνών.
18. Λιθαδιώτης Πάνος, 28 ετών, μεταπτυχιακός φοιτητής πολ. επικοινωνίας LSE
19. Λούτσης Αιμίλιος, 29 ετών, τεχνικός
20. Μαγκαφάς Παναγιώτης, 34 ετών, ιστορικός
21. Μαντέλλου Αριστούλα, 32 ετών, φιλόλογος MA, Institute of Education, University of London
22. Μάντη Μαρίνα, 27 ετών, οικονομολόγος
23. Μητραλέξης Σωτήριος, 25 ετών, υπ. διδάκτωρ της Freie Universität Berlin
24. Μιχαηλίδης Γεώργιος-Δημήτριος, 26 ετών, δημοσιογράφος/διεθνολόγος
25. Μιχελόγγονας Αντώνης, 20 ετών, σπουδαστής νομικής
26. Μπαλτά Έλενα, 31 ετών, γραφίστρια
27. Μπασδέκη Δήμητρα, 32 ετών, ιδιωτική υπάλληλος
28. Μπόκολα Θεοδοσία, 30 ετών, δασκάλα
29. Μπόκολας Παναγιώτης, 35 ετών, ιδιωτικός υπάλληλος
30. Μπουρλάς Φειδίας, 43 ετών, ηλ. μηχανικός ΕΜΠ
31. Νάτση Ιωάννα, 25 ετών, κομμώτρια
32. Νικήτας Ιωάννης, 22 ετών, δημοσιογράφος/σπουδαστής κοινωνικών επιστημών Πανεπιστημίου Αιγαίου
33. Νίκου Ευάγγελος, 26 ετών, ηλεκτρολόγος
34. Ξανθοπούλου Μαρία, 29 ετών, έμπορος
35. Παπαδοπούλου Μαρία-Αγγελική, 29 ετών, διοικητικός υπἀλληλος ΠΓΝ «Λαϊκού», σπουδάστρια ΦΠΨ ΕΚΠΑ
36. Παπανικόλα Χαρά, 30 ετών, ελεύθερη επαγγελματίας
37. Παπανικόλας Άρης, 30 ετών, ιδιωτικός υπάλληλος
38. Παππάς Χρήστος, 25 ετών, ελεύθερος επαγγελματίας
39. Πηλιαφάς Ανέστης, 29 ετών, ηλεκτρολόγος τηλεπικοινωνιών
40. Σαπουνάκη Στέλλα, 25 ετών, ιδιωτική υπάλληλος/πολιτική επιστήμων
41. Σεμσίρη Ιωάννα, 27 ετών, ιδιωτική υπάλληλος
42. Σκόκοτα Ειρήνη, 24 ετών, αισθητικός
43. Σταλίδης Ανδρέας, 40 ετών, δημιουργός διαδικτυακού περιοδικού «Αντίβαρο» (2001)
44. Τζιτζής Παναγιώτης Μιχαήλ, 23 ετών, σπουδαστής Ιατρικής ΑΠΘ
45. Τζούμπας Μιχάλης, 24 ετών, λογιστής
46. Τόλιας Κωνσταντίνος-Τιμολέων, 34 ετών, άνεργος
47. Τούσε Χριστίνα, 27 ετών, γραφίστρια
48. Τσαμουρλίδης Αλέξανδρος, 19 ετών, φοιτητής βαλκανικών, σλαβικών και ανατολικών σπουδών Πανεπιστημίου Μακεδονίας
49. Τσάπαλος Όμηρος, 26 ετών, υπ. Δρ. πολιτιστικής διπλωματίας Παντείου
50. Τσίρος Ιωάννης, 32 ετών, Msc μηχανολόγος μηχανικός
51. Τσόχλα Εύα, 33 ετών, ψυχολόγος
52. Φερραίος Αλέξανδρος, 24 ετών, δημοσιογράφος/σπουδαστής οικονομικών
53. Φουντοπούλου Αγγελική, 27 ετών, βιολόγος
54. Χατζή Κωνσταντίνα, 19 ετών, σπουδάστρια λογοθεραπείας T.E.I. Πατρών
55. Χατζημιχαήλ Χρήστος, 33 ετών, PhD, επιστημονικός συνεργάτης Ακαδημίας Αθηνών
56. Χιόνης Σπυρίδων, 36 ετών, δικηγόρος Πειραιώς
57. Χλιούρας Πέτρος, 24 ετών, σπουδαστής πολιτικών επιστημών του Πανεπιστημίου του Marburg
58. Χριστόπουλος Χρήστος, 20 ετών, σπουδαστής διεθνών και ευρωπαϊκών σπουδών Παντείου

Ἰνστιτοῦτο Συντηρητικῆς Πολιτικῆς (conservatives.gr)

Τετάρτη 13 Μαρτίου 2013

Τὸ κορίτσι μὲ τὶς μαργαρίτες

   Ἡ ἀφίσα μὲ τὴν ὡραία δεσποινίδα, σ᾿ ἕνα κάδρο στὸν τοῖχο τοῦ σπιτιοῦ τῆς γιαγιᾶς μου. Χρόνια τώρα, ἀπὸ τότε ποὺ ἥμουν μικρός. Κάθε φορὰ τὴν κοιτοῦσα καὶ ὀνειρευόμουν.


   Χρόνια πέρασαν. Πάντοτε ὅμως, ὅταν ἐτύγχανε νὰ βρεθοῦμε στὸ σπίτι τῆς γιαγιᾶς, ἡ ζουμερὴ νεάνις αἰχμαλώτιζε ἕνα βλέμμα μου.

   Ἀνερωτούμην καμμιὰ φορὰ ποία νὰ εἶναι ἄραγε ἡ νεράιδα τοῦ πίνακα στὸν «πραγματικὸ κόσμο». Ἀκόμη θυμόμουν τὴν ἔκθεσι στὴν Ἐθνικὴ Πινακοθήκη, «Ἰμπρεσιονιστὲς καὶ μεταϊμπρεσιονιστές» (Ἰαν.-Ἀπρ. 1980)· εἴχαμε πάει τότε μὲ τοὺς γονεῖς μου. Προφανῶς ἡ ἀφίσα ἦταν ἀπὸ ἐκείνη τὴν ἔκθεσι. Ὡς φαίνεται Ρενουάρ. Εἴχαμε στὴν βιβλιοθήκη τοῦ πατέρα μου σειρὰ τόμων μὲ τοὺς μεγάλους ζωγράφους. Ἔψαξα τὸν Ρενουὰρ καὶ τοὺς ἰμπρεσιονιστές. Δὲν τὴν βρῆκα. Περίεργον.

   Ἐποχὴ τοῦ Διαδικτύου πλέον. Μερικὲς φορές ἔτυχε νὰ θυμηθῶ ξανὰ τὴν ζουμερὴ νεάνιδα τοῦ πίνακα. Ἔψαξα σὲ δυὸ-τρεῖς ἱστοχώρους - ἠλεκτρονικὲς πινακοθῆκες. Δὲν τὴν βρῆκα. Περίεργον. Λὲς καὶ δὲν ἦταν πραγματική! (Ἀλλὰ οὔτε καὶ ρώτησα φίλους στὸ Διαδίκτυο. Δὲν ἔτυχε; Δὲν ξέρω.)

   Πρὶν λίγα χρόνια, λοιπόν, ἐμφανίστηκε μιὰ νέα, πρωτοποριακὴ διαδικτυακὴ ὑπηρεσία, τὸ TinEye Reverse Image Search. Βάζεις μιὰ εἰκόνα καὶ σοῦ γυρίζει ἱστοσελίδες ποὺ ἔχουν τὴν ἴδια εἰκόνα ἢ εἰκόνες ποὺ μοιάζουν μὲ αὐτήν. (Σήμερα, τὸ TinEye ἔχει ἐν πολλοῖς ἀντικατασταθεῖ ἀπὸ τὸ Google Image Search. Ὑπάρχει καὶ σὲ browser addon, γιὰ νὰ τὸ ἔχετε στὸ δεξὶ κλίκ: Search By Image (by Google) [Mozilla, Chrome]) Γιὰ πολὺ καιρό, ὅμως, δὲν σκέφθηκα νὰ ψάξω (ἀλλὰ καὶ ὅταν ἔτυχε νὰ τὸ σκεφθῶ, δὲν εἶχα τὴν εἰκόνα διαθέσιμη).

   Ὥσπου μιὰ φορά, στὸ σπίτι τῆς γιαγιᾶς, μοῦ πέρασε ἀπὸ τὸ μυαλὸ ἡ τρομερὴ ἰδέα. Ἔβγαλα τὸ κινητὸ καὶ φωτογράφισα τὴν νεράιδα. Ὅταν γυρίσαμε σπίτι, ἄνοιξα τὸν ὑπολογιστή μου, καὶ μὲ ἕναν ἀκαθόριστο φόβο μήπως κάνω κάτι βέβηλο, ἔβαλα τὴν νεράιδα μου στὸ Image Search. Σὲ ἕνα δευτερόλεπτο ἡ ὀθόνη μου γέμισε μὲ δημόσιες ἱστοσελίδες, sites, μπλόγκια, κείμενα, εἰκόνες, δὲν συμμαζεύεται. Ἡ νεράιδα μου εἶχε ὄνομα καὶ ἀστυνομικὴ ταυτότητα: Pierre-Auguste Renoir, La jeune fille avec les pâquerettes, 1889. Μὲ φρίκη τὴν εἶδα ἐκτεθειμένη στὸν χύδην ὄχλο, ἀναρτημένη στὰ ἰντερνέτια, γυμνή, βορὰ στὰ μάτια τῶν βαρβάρων.


   Ὁ μυστικὸς ἔρωτας καὶ ἡ ἀναζήτησις δύο καὶ πλέον δεκαετιῶν εἶχε τελειώσει μὲ ἕνα δεξὶ κλίκ...

   ...Ἀλλὰ ἴσως πάλι ὄχι.

Σάββατο 23 Φεβρουαρίου 2013

Ἐνάντια στὴν πραγματικότητα, ἢ περὶ ἐλευθερίας

   Ψυχανεμίζομαι ἀπὸ περιρρέοντα σχόλια «ἐκσυγχρονιστικῆς»-ἐλευθεριακῆς προελεύσεως ὅτι εἶναι ἐσχάτως τῆς μόδας ἡ ὑπεράσπισις τῆς «πραγματικότητος», ἔναντι τῶν ἀναιδῶν ἐκείνων ποὺ ἐπιμένουν νὰ ὀνειρεύονται. Οἱ δὲ προτροπὲς αὐτὲς δὲν περιορίζονται στὴν τρέχουσα πολιτική, ἀλλὰ ἐπεκτείνονται ἀκόμη καὶ σὲ μεταφυσικὴ διάστασι (εἷς δὲ σχολιαστὴς ἔφθασε ἔως τοὺς Γνωστικοὺς καὶ τοὺς Μανιχαίους [1]). Μάλιστα, διὰ τοιούτου ὠμοῦ ὑλισμοῦ ἐπιχειρεῖται ἀπὸ «ὀρθολογιστές» («ρασιοναλιστὲς» [2]) τινὲς ἡ ἀντίκρουσις τῶν ἐπελαυνόντων μαρξιστῶν -λέγουν- τοῦ κομαντάτε Τσίπρα. Ματαία, φοβοῦμαι, ἡ προσπάθεια, καθ᾿ ὅσον ὁ ἐλευθεριακὸς καὶ ὁ μαρξιστικὸς ὑλισμός ἔχουν κοινὴ μήτρα· δὲν ἀποτελεῖ ο εἷς ἀπάντησιν εἰς τὸν ἄλλον, ἀλλὰ ἐκφάνσεις τοῦ ἰδίου προβλήματος.

   Ἐπιτρέψτε μου νὰ ξεκαθαρίσω τὴν θέσι μου:

   Εἶμαι ἐναντίον τῆς «πραγματικότητος».

   Ἡ μόνη πραγματικότης εἶναι ἡ Φαντασία.

   Εἴμεθα συμπολεμιστὲς τοῦ Δὸν Κιχώτη, ὀνειροπόλοι καὶ αἰθεροβάμονες, ἄποικοι τῶν εὐαγῶν αἰθέρων, ἱππότες κομητῶν καὶ ἀδελφοὶ νεφελωμάτων.
[3][4]


Φοιτητικὴ Λέσχη Φανταστικῆς Λογοτεχνίας (ΦΛΕΦΑΛΟ)

Σημειώσεις:
[1] ...Μὲ τὸ σκεπτικὸν ὅτι οἱ ὀνειροπόλοι (καὶ γενικῶς οἱ ἰδεαλιστές, οἱ θρῆσκοι, ὅλοι οἱ κατὰ τὸν καταγγέλλοντα ἀνορθολογιστὲς) εἶναι ἀρνηταὶ τῆς ὑλικῆς πραγματικότητος διότι μισοῦν τὸν κόσμο, ὅπως οἱ ἀρχαῖοι Γνωστικοί. Λάθος, διότι οἱ Γνωστικοὶ δὲν ἠρνοῦντο τὴν ὑλικὴ πραγματικότητα· κάθε ἄλλο· πραγματικότατη τὴν θεωροῦσαν, τὴν μόνη προσιτή, πλὴν ὅμως ἐγγενῶς κακή, δημιουργία τοῦ κακοῦ θεοῦ, τὸν δὲ ἀγαθὸ θεὸ ἀπρόσιτον στὸν ἄνθρωπο καὶ ἀμέτοχον στὸν κόσμο. Στὴν πραγματικότητα οἱ Γνωστικοὶ εὐρίσκονται πολὺ ἐγγύτερον στοὺς ὑλιστὲς παρὰ στοὺς ἰδεαλιστές (ἢ στοὺς χριστιανούς, ἢ στοὺς ἀρχαίους Ἕλληνες). Διότι, ἀπὸ τὴν θέσιν ὅτι ὁ Θεὸς εἶναι ἀπρόσιτος καὶ ὁ κόσμος κακός, ἔως τὴν θέσιν ὅτι ὁ Θεὸς εἶναι ἀνύπαρκτος καὶ ὁ κόσμος χυδαία ὕλη, δὲν παρεμβάλλεται παρὰ ἕνα ἐλάχιστο λογικὸ βῆμα (τὸ ξυράφι τοῦ Ὄκκαμ). Ἀντιθέτως, γιὰ τοὺς χριστιανοὺς καὶ τοὺς ἀρχαίους Ἕλληνες ὁ κόσμος εἶναι ἔνθεος, τὰ πάντα πλήρη Θεοῦ.

Χρῆστος Γιανναρᾶς
[2] Ὀρθῶς ὁ Χρῆστος Γιανναρᾶς ἀντιδιαστέλλει τὸν ἑλληνικὸν «λόγον» ἀπὸ τὸ δυτικὸ «ratio» καὶ ἐπισημαίνει τὴν ταύτισι στὴν ἑλληνικὴ γνωσιοθεωρία τῆς λογικῆς καὶ τῆς ἐμπειρίας, τοῦ ἀληθεύειν μὲ τὸ κοινωνεῖν (τὸ ὀρθῶς διανοεῖσθαι διὰ τὸ ὀρθῶς κοινωνεῖν, στὸν Ἀριστοτέλη· Ἡράκλειτος: «διὸ καθ᾿ ὅ τι ἃν αὐτοῦ τῆς μνήμης κοινωνήσωμεν, ἀληθεύομεν, ἃ δ᾿ ἃν ἰδιάσωμεν, ψευδόμεθα» (Testimonia, ἀπόσπ. 16, 37-38)· βλ. συνοπτικῶς περὶ τοῦ ἑλληνικοῦ ἀποφατισμοῦ κατὰ Γιανναρᾶ: Σωτήρης Μητραλέξης, «Πολιτικὴ ἀδολεσχία II», ἐκδ. manifesto, Σεπτ. 2012, ISBN 978-960-9570-07-7, σελ. 23-26· ἐπίσης, Κρυσταλία Πατούλη, «Χρήστος Γιανναράς: Η γνώση αληθεύει όταν κοινωνείται»)

Κώστας Φέρρης
   Ὁ δὲ Κώστας Φέρρης σημειώνει (σὲ συζήτησι στὴν ἠλεκτρονικὴ λίστα «λόγος»):
   «Ἡ μητρικὴ γλῶσσα εἶναι μόνο ἡ ἔναρθρη ἔκφραση τοῦ «φανταστικοῦ τόπου», εἶναι δηλαδὴ ἡ εἰκόνα του. Ὁ φανταστικὸς τόπος εἶναι ὁ ἴδιος ὁ Λόγος. Τό ᾿χα πεῖ καὶ παλιά, ἀλλὰ ἂς τὸ ἐπαναλάβω. Λόγος, κατὰ τὸ Liddel-Scott, εἶναι τόσο ὁ ἔναρθρος ἐκφερόμενος λόγος τοῦ ἀνθρώπου, ὅσο καὶ ὁ ἐνδιάθετος, μὴ ἀρθρωμένος καὶ σκοτεινὸς (ἀφηρημένος) λόγος τῆς σκέψης. «Ὥστε ἐν τῇ λέξει λόγος, περιλαμβάνονται καὶ αἱ δύο φύσεις του».
   Ὁ ἔναρθρος λόγος εἶναι ἐργαλεῖο διαχωρισμοῦ, ἐργαλεῖο τοῦ κόσμου τῶν διαχωρισμένων, ἢ τοῦ κόσμου ποὺ βλέπομε ὡς διαχωρισμένο. Ἐνῷ ὁ ἐνδιάθετος λόγος, εἶναι καθρέφτης τοῦ Κόσμου τοῦ Ἑνιαίου, δηλαδὴ ἀντίθετος – καὶ συμπληρωματικός. Ἔτσι, ὁ λόγος ὁ ἔναρθρος ὁ στεγνός, ὅπου ἡ δομὴ καπελώνει τὸ νόημα, εἶναι ἀναληθὴς καὶ καθόλου πειστικός.
   Ὁ Ἅγιος Βασίλειος λέει πὼς στὸ κήρυγμα, γιὰ νὰ μιλήσει στὶς καρδιὲς τῶν ἀνθρώπων, πρέπει ὁ ρήτορας νὰ ἐντάξει στὸν προφορικό του λόγο, τὸν ἐνδιάθετο. Δηλαδὴ τὴν ποίηση. Τὴν ἀφαίρεση. Τὴ μνήμη τοῦ Ἑνιαίου. Τὸ αἴσθημα. (Κι ἐδῶ ἀρχίζει μιὰ ἄλλη μεγάλη κουβέντα, πάνω στὴν ὁποία κάποτε εἴχαμε διαφωνήσει μὲ τὸν Χρῆστο Γιανναρᾶ, καὶ στὸ τέλος... τὸν ἔπεισα!)»

[3] «Ἔχουμε μετακομίσει εἰς τούς εὐαγεῖς αἰθέρες· Εἴμεθα αἰθεροβάμονες!» Ἰωάννης Φουράκης, «Μανιφέστο τοῦ Ὑπερβατικοῦ Ἑλληνισμοῦ».

Howard Phillips Lovecraft
[4] «Verily, I have travelled to strange places which are not upon the earth or any known planet. I have been a rider of comets, and a brother to the nebulae.» Χάουαρντ Φίλιπς Λάβκραφτ, ἐπιστολὴ στὸν Ράινχαρντ Κλάινερ, 21-5-1920.

* * *

   ...Φορᾶμε τὸν καλογυαλισμένο θώρακα καὶ τὴν περικεφαλαία μας, ἀδράχνουμε γερὰ τὸ κοφτερὸ μας ξίφος καὶ σηκώνουμε τὴν βαρειὰ ἀσπίδα μὲ τὸν προγονικὸ θυρεὸ ἢ τὸ φοβερὸ γοργόνιο, ἱππεύουμε τὸ γοργό μας ἄτι καὶ μὲ τὰ φλάμπουρά μας νὰ κυματίζουν περήφανα στὸν ἄνεμο, ξεχυνόμαστε... γιὰ ποῦ; οὔτε ξέρουμε οὔτε ρωτοῦμε· ἐκεῖ ποὺ μᾶς ὁδηγεῖ ἡ φωνὴ τοῦ Πεπρωμένου...


«Ἰωάννα τῆς Λωραίνης», τοῦ Δημήτρη Κατῆ

* * *

   Τὸ ἀκόλουθο κείμενο ἀνήκει στὸν ἐξερευνητὴ τῆς Φαντασίας Παντελῆ Γιαννουλάκη. Εἶναι μιὰ πολιτικὴ διακήρυξις. Ὁμιλεῖ γιὰ τὴν ἐλευθερία· τὴν ἐλευθερία γιὰ τὴν ὁποίαν κανεὶς σοσιαλιστὴς ἢ φιλελεύθερος ἢ ὁποιοσδήποτε ἄλλος πολιτικὸς ἀναμορφωτὴς δὲν μᾶς ἔχει μιλήσει.

Ὀνειροπόλοι καὶ αἰθεροβάμονες: Ἰωάννης Φουράκης,
Παντελῆς Γιαννουλάκης, Χρίστος Γούδης.

Ἀναρωτήθηκες ποτὲ ἂν εἶσαι στ᾿ ἀλήθεια ἕνας ἐλεύθερος ἄνθρωπος;
  
   Νομίζω πὼς εἶναι ἕνα ζήτημα τὸ ὁποῖο ἀξίζει νὰ τὸ συλλογιστεῖς σοβαρά, καὶ ἴσως νὰ μπορέσω νὰ σὲ βοηθήσω λιγάκι σ᾿ αὐτό...
   Ἂς ποῦμε, ἄραγε, μπορεῖς νὰ πᾶς ὅπου θέλεις, ὅποτε θέλεις; Ἔχεις ἐλευθερία κινήσεων; Μπορεῖς νὰ ταξιδέψεις, νὰ γνωρίσεις τὸν κόσμο, ἂς ποῦμε, νὰ δεῖς ἀπὸ κοντὰ ἕνα καγκουρὼ στὴν Αὐστραλία; Ὄχι; Εἶναι μακριὰ καὶ θέλει πολλὰ λεφτά; Ἐντάξει.
   Χμ... Μπορεῖς, ἂν τὸ ἐπιθυμεῖς, αὔριο τὸ πρωὶ νὰ πιεῖς ἕνα καφὲ στὸ Πήλιο; Νὰ πᾶς γιὰ ψάρεμα στὴ Μυτιλήνη; Νὰ πᾶς γιὰ βαρκάδα στὰ φιὸρδ τῆς Νορβηγίας; Τί; Πρέπει νὰ πᾶς στὴ δουλειὰ αὔριο τὸ πρωὶ καὶ δὲν μπορεῖς; Ἔχεις ὑποχρεώσεις; Μάλιστα...
   Ἔ, τότε μπορεῖς νὰ διαβάσεις τὴν Κοσμικὴ Τριλογία τοῦ C. S. Lewis, ἕνα βιβλίο τὸ ὁποῖο κατὰ τὴ γνώμη μου εἶναι ἀπὸ τὰ πιὸ ὑπέροχα ποὺ γράφτηκαν ποτέ, τὸ ὁποῖο θὰ σὲ ταξιδέψει σὲ ἄλλους πλανῆτες καὶ ἄλλους κόσμους. Τί; Δὲν ἔχει εκδοθεῖ στὰ ἑλληνικὰ καὶ δὲν ξέρεις ἀγγλικά; Εἶναι ὀκτακόσιες σελίδες καὶ δὲν ἔχεις χρόνο; Δὲν διαβάζεις τέτοια πράγματα; Καλά, ἐντάξει... Χμ, τότε σίγουρα θὰ μπορεῖς νὰ κάνεις μιὰ ὑπέροχη κουβέντα μ᾿ ἕναν φίλο σου, σήμερα τὸ βράδυ, καὶ νὰ συζητήσετε γιὰ τὰ ταξίδια στὸ Χρόνο, γιὰ τὰ ἰσλανδικὰ ἔπη, γιὰ ἕνα παλιὸ ταξίδι σας στὴν Πράγα, γιὰ τὴ χαρτογραφία τῶν ἀνέμων, γιὰ τὸ Megapolisomancy, γιὰ τὶς προοπτικὲς τοῦ Virtual Reality... Ἄ, μάλιστα, καταλαβαίνω... Οἱ φίλοι σου δὲν ξέρουν οὔτε θέλουν νὰ ξέρουν γιὰ τέτοια πράγματα, μιλᾶνε συνέχεια γιὰ ποδόσφαιρο, πολιτική, οἰκονομικὰ προβλήματα, σέξ, (κι ἂν εἶσαι γυναίκα, οἱ φίλες σου μιλᾶνε γιὰ καλλυντικά, γιὰ ἄντρες, γιὰ κουτσομπολιὰ καὶ γιὰ τὴν καριέρα τους).
   Τέλος πάντων, σίγουρα μπορεῖς τουλάχιστον νὰ κοιμηθεῖς καὶ νὰ δεῖς κάποιο ὡραῖο ὄνειρο, νὰ ζήσεις ὑπέροχες περιπέτειες σὲ μιὰ μακρινὴ Ὀνειροχώρα. Τί; Δὲν θυμᾶσαι ποτὲ τὰ ὄνειρά σου; Νομίζεις ὅτι μᾶλλον δὲν βλέπεις ποτὲ ὄνειρα;
   Ἐντάξει, τότε ἁπλά ἂς ποῦμε ὅτι δὲν μπορεῖς νὰ πᾶς ὅπου θέλεις, ὅποτε θέλεις, «λόγῳ ἀνωτέρας βίας», ἀλλὰ κατὰ τὰ ἄλλα εἶσαι ἕνας ἐλεύθερος ἄνθρωπος...
   Λοιπόν, ἂς δοκιμάσουμε κάτι ἄλλο...
   Μπορεῖς νὰ πεῖς ἐλεύθερα τὴ γνώμη σου γιὰ κάτι; Ναί, ξέρω, φυσικὰ καὶ μπορεῖς νὰ τὴν πεῖς ἐλεύθερα, ὅμως, εἶναι ἡ δική σου γνώμη; Μήπως δὲν διαφέρει καὶ πολὺ ἀπὸ τὴν ἐλεύθερη γνώμη ὅλων τῶν ἄλλων; Τί σημασία ἔχει νὰ λέμε ἐλεύθερα τὴ γνώμη μας, ἂν αὐτὴ εἶναι ἴδια μὲ ὅλες τὶς ἄλλες!... Ναί, ξέρω, εἶσαι ἰδιαίτερος ἄνθρωπος καὶ αὐτὸ δὲν ἰσχύει γιὰ σένα. Ἐντάξει, λοιπόν. Πές μου τότε, ποιά εἶναι ἡ ἐλεύθερη γνώμη σου -χμ- γιὰ τὴν ἀποκωδικοποίηση τοῦ DNA; Ἀχά, μάλιστα, ἀφήνεις αὐτὰ τὰ δύσκολα θέματα γιὰ πιὸ εἰδικοὺς ἀπὸ ἐσένα, αὐτοὶ ἔχουν λόγο καὶ δικαίωμα νὰ ἔχουν γνώμη, ἐνῶ ἐσὺ ὄχι (ἔ, μὴν γελοιοποιηθοῦμε κιόλας...). Ἄ, θυμήθηκες τώρα κάτι ποὺ ἄκουσες γιὰ τὸ ζήτημα: ὅλα αὐτὰ ὁδηγοῦν στὸν κλωνισμό, ἐκεῖνο ποὺ κάνανε μὲ κάτι πρόβατα, ποὺ εἶναι κάτι πολὺ κακὸ γιατὶ ἐπεμβαίνουμε ἀλαζονικὰ στὴ Φύση, καὶ δὲν πρέπει νὰ ἀφήσουμε νὰ γίνει αὐτὸ σὲ ἀνθρώπους. Μάλιστα, πολὺ ἐνδιαφέρουσα ἡ γνώμη σου, εἶναι πολὺ πρωτότυπη καὶ πολὺ ἐνημερωμένη. Καὶ τὴν εἶπες καὶ ἐλεύθερα. Κι ἀφοῦ δὲν ἄκουσες κανέναν νὰ σὲ κοροϊδεύει, ἀφοῦ κανεὶς δὲν σὲ συνέλαβε, πάει νὰ πεῖ ὅτι εἴτε εἶσαι ἐλεύθερος ἄνθρωπος εἴτε ὅτι σοφὰ δὲν διακινδυνεύεις μακριὰ ἀπὸ τὴν πεπατημένη. ΟΚ...
   Ἀλήθεια, εἶσαι ἐλεύθερος νὰ ἀσχοληθεῖς μὲ ὅ,τι θέλεις; Ἂς ποῦμε, μπορεῖς νὰ γίνεις ἀστροναύτης ἂν τὸ ἐπιθυμεῖς; Νὰ ἀσχοληθεῖς μὲ τὴν κατασκευὴ λαβυρίνθων, νὰ γίνεις ζωγράφος, νὰ παίξεις καταπληκτικὸ τρομπόνι, νὰ ἀσχολεῖσαι μόνο μὲ τὶς ποικιλίες τοῦ σεξ, νὰ κάνεις τὸν ἀκροβάτη, νὰ κάνεις ἐξερευνήσεις στὴν Ἀραβία, νὰ γίνεις συλλέκτης βαλσαμωμένων ἑρπετῶν, νὰ κάνεις ἐφευρέσεις, νὰ ἀσχοληθεῖς μὲ τὴν ὑψηλὴ ραπτικὴ ἢ μὲ τὴν ἀρχιτεκτονικὴ πύργων; Ξέρω, ξέρω, δὲν μπορεῖς νὰ κάνεις αὐτὸ ποὺ ἀληθινὰ θέλεις. Εἶσαι ἀναγκασμένος νὰ εἶσαι τραπεζικὸς ὑπάλληλος, φοιτητής, πωλήτρια, βενζινοπώλης, καφετζής, δημόσιος ὑπάλληλος, λογίστρια, ἐκπαιδευτικός, γραμματέας, κλητήρας, δικηγόρος, ὑδραυλικός. Μάλιστα, καταλαβαίνω, πρὸς τὸ παρὸν δὲν μπορεῖς νὰ κάνεις αὐτὸ ποὺ ἀληθινὰ θέλεις, ἀλλὰ εἶσαι ἐλεύθερος νὰ τὸ κάνεις κάποτε. Μὲ συγχωρεῖς ποὺ ρωτῶ, ἀλλὰ πότε; Σύντομα, ἐντάξει, ἀφοῦ τὸ λὲς ἐσύ...
   Νὰ σὲ ρωτήσω καὶ κάτι ἄλλο; Ἀφοῦ εἶσαι τόσο πιεσμένος καὶ τόσο προσγειωμένος (παρ᾿ ὅλη τὴν ἐλευθερία σου), κάνεις κάποια ὄνειρα; Γιατί νὰ μὴν ἀκολουθήσεις αὔριο τὰ ὄνειρά σου; Γιατί νὰ μὴν προσπαθήσεις νὰ τὰ κάνεις πραγματικότητα, ὅσο τρελὰ κι ἂν εἶναι; Τί περιμένεις; Νὰ γεράσεις;
   Χμ, σὲ βλέπω λίγο σκεπτικό. Ἂς σὲ βοηθήσω λίγο...
   Κατ᾿ ἀρχήν, πές μου, ποιά εἶναι τὰ μεγάλα σου ὄνειρα; Τί; Νὰ ἀποκτήσεις δικό σου σπίτι, αὐτοκίνητο, home cinema, πολλὰ λεφτά, καλὸ φαγητό, μπάνια, σέξ, γλέντια καὶ μπουζούκια; Μά, αὐτὰ δὲν εἶναι ὄνειρα, αὐτὰ εἶναι καταναλωτικὰ προϊόντα καὶ ψυχαγωγία. Ὄνειρα δὲν ἔχεις; Ἐννοῶ, κάτι τρελό, κάτι ἄπιαστο, ἕνα ὅραμα, τέλος πάντων κάτι δικό σου, ἕνα πεπρωμένο. Μάλιστα, καταλαβαίνω, ὡραῖες εἶναι οἱ φαντασίες ἀλλὰ ἡ ζωὴ εἶναι σκληρὴ καὶ συγκεκριμένη, ἔχεις ἀνάγκες, ὑποχρεώσεις, ἡ βιοπάλη, ἀδικία, κουράζεσαι πολύ, προβλήματα, χρειάζεσαι ξεκούραση, νὰ ξεσκάσεις, κλπ, κλπ, ἐντάξει.

   Τί; Θέλεις νὰ μὲ ρωτήσεις κι ἐσὺ κάτι; Σ᾿ ἀκούω. Μήπως εἶμαι λίγο παράξενος;
   Νὰ σοῦ πῶ, δὲν εἶμαι λίγο παράξενος, γιὰ σένα εἶμαι πολὺ παράξενος, πάρα πολὺ παράξενος. Ἢ μᾶλλον, εἶμαι κάτι σὰν ἐξωγήινος. Καὶ νὰ φανταστεῖς ὅτι ἔχω καὶ ἀρκετοὺς φίλους ποὺ εἶναι σὰν κι ἐμένα, γιὰ νὰ μὴ μιλήσω καὶ γιὰ τοὺς ἄγνωστους φίλους μου. Ἔχουμε κάνει εἰσβολὴ στὸν πλανήτη σας, κρυφά. Εἴμαστε μεταμφιεσμένοι καὶ κυκλοφοροῦμε ἀνάμεσά σας, κι εὐτυχῶς ποὺ δὲν ἔχετε καθόλου φαντασία γιὰ νὰ φανταστεῖτε τὶ τύποι εἴμαστε, ἀλλιῶς θὰ τὴν εἴχαμε βαμμένη.
   Γιὰ παράδειγμα, συχνὰ ἀσχολούμαστε μὲ τὸ Φλὸρ καὶ μὲ τὸ Φλομπεράλ (τί εἶναι αὐτά; ), παίζουμε παιχνίδια ρόλων καὶ συμπεριφερόμαστε σὰν νὰ ζοῦμε στὸ 1390, συζητᾶμε γιὰ τὰ ξωτικά, προσπαθοῦμε νὰ ἐντοπίσουμε πύλες γιὰ ἄλλους κόσμους, ἀκοῦμε μουσικὲς ποὺ δὲν ἔχεις ἀκούσει ποτέ σου, καβγαδίζουμε γιὰ τὴ μελλοντολογία, ἀνταλλάσσουμε παράξενα βιβλία ποὺ δὲν μπορεῖς νὰ τὰ βρεῖς πουθενά, τὸ ὄνειρό μας εἶναι νὰ ἀποικίσουμε ἄλλους πλανῆτες ἢ νὰ ζήσουμε στὸ Λὸχ Νὲς καὶ νὰ φωτογραφίζουμε φαντάσματα, προσπαθοῦμε νὰ γίνουμε «Ἀστυμάγοι» (τί εἶναι αὐτό; ), βλέπουμε φωτεινὰ αυγὰ γύρω ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους (!), γράφουμε ποίηση (τί εἶναι αὐτό; ).
   Παρ᾿ ὅλα αὐτά, κι ἐμεῖς θέλουμε νὰ ξεσκάσουμε λίγο, καμμιὰ φορά. Θυμᾶμαι τότε ποὺ μὲ τὸ φίλο μου τὸν Λάμπρο θέλαμε νὰ ἀπομονωθοῦμε γιὰ λίγο καιρὸ σ᾿ ἕνα σπίτι στὴν ἐξοχή. Θέλαμε, ὅπως λέγαμε, «νὰ διαβάσουμε μπλεγμένους μεταξύ τους ὅλους τοὺς στίχους χιλίων ποιημάτων, νὰ παίξουμε μὲ στρατιωτάκια μέσα στὴ ζούγκλα μιᾶς φλοκάτης, νὰ ἀνακρίνουμε τὶς λάμπες καὶ τὰ πορτατίφ, νὰ ἀναγκάσουμε ἕνα τραπεζομάντιλο νὰ μᾶς πεῖ τὶς συνταγὲς τῶν φαγητῶν ποὺ φιλοξένησε, νὰ ἐπισκεφτοῦμε τὸ βουκολικὸ τοπίο ἑνὸς ἀδιάφορου πίνακα, νὰ κοιτᾶμε σιωπηλοὶ μὲ τὶς ὧρες τὰ παμπάλαια μπιμπελὸ τῆς γιαγιᾶς ποὺ θὰ μᾶς νοίκιαζε τὸ σπίτι, γιὰ ν᾿ ἀνακαλύψουμε μέσα τους χαμένες μνῆμες τῆς παιδικῆς μας ἡλικίας. Νὰ κοιμόμαστε καὶ νὰ διηγούμαστε ὁ ἕνας στὸν ἄλλον τὰ ὄνειρα ποὺ εἴδαμε...»
   Ναί, εἴμαστε λίγο παράξενοι, οἱ φίλοι μου κι ἐγώ. Τί; Δὲν εἶναι τοῦ γούστου σου ὅλα αὐτὰ τὰ περίεργα; Εἶναι σαχλαμάρες ὅλα αὐτά; Ἐντάξει, δὲν τρέχει τίποτε, δικαίωμά σου εἶναι, στὸ κάτω-κάτω ἐλεύθερος ἄνθρωπος εἶσαι...

   ...

William Butler Yeats
   Ἀποχαιρετῶ τὸν ἀναγνώστη μου μὲ ἕνα ἀγαπημένο μήνυμα ποὺ ἄφησε πίσω του ὁ νεκρὸς ποιητὴς καὶ ἄρχοντας τοῦ Φανταστικοῦ, Γουίλιαμ Μπάτλερ Γέητς:
   «Ἂς προχωρήσουμε μπροστά, βάρδοι καὶ παραμυθάδες, κι ἂς ἀδράξουμε ὅποιο λάφυρο λαχταρᾶ ἡ καρδιά, καὶ μὴ φοβᾶστε. Μὴ φοβᾶστε... Τὰ πάντα ὑπάρχουν. Τὰ πάντα εἶναι ἀληθινά. Καὶ ἡ Γῆ, δὲν εἶναι παρὰ ἕνας μικρὸς κόκκος σκόνης κάτω ἀπὸ τὰ πόδια μας...»

[«Let us go forth, the tellers of tales, and seize whatever prey the heart long for, and have no fear. Everything exists, everything is true, and the earth is only a little dust under our feet.»
(William Butler Yeats, «The Celtic Twilight»)]

* * *

Βιβλιογραφικὲς ἐπιλογές (ἀπὸ διαφορετικὴ ἀφετηρία ἡ κάθε μία, ἀλλὰ ὅλες σχετικὲς μὲ τὰ ἀνωτέρῳ):
Φανταστικὴ Λογοτεχνία
  • Σταμάτης Μαμοῦτος, «Ρομαντισμός: Η Φαντασία απέναντι στον κόσμο της Νεωτερικότητας», περιοδικὸν «Litteraterra», τ. 2, Μαγικό Κουτί, Ἀπρ. 2010, σελ. 87-99
  • Σταμάτης Μαμοῦτος, «Η Φαντασία ως δύναμη ανατροπής: Από την εποχή του Ρομαντισμού στην μεταμοντέρνα Νεωτερικότητα», περιοδικὸν «Φανταστικὴ Λογοτεχνία», τ. 10, Μάιος 2012, σελ. 14-20
  • Γιῶργος Καραμπελιᾶς, «Η θεμελιώδης παρέκκλιση: Ρομαντισμός και διαφωτισμός στον εικοστό πρώτο αιώνα», Εναλλακτικές Εκδόσεις, 2004
  • Ἀναστάσιος Γιαννᾶς, «Το γνωστικό ρεύμα και η μεταφυσική του καπιταλισμού», Patria, Ἀθήνα 2010
  • Παντελῆς Γιαννουλάκης, «Χ.Φ. Λάβκραφτ: Ταξίδι στη μοναξιά του χρόνου», Αρχέτυπο, Θεσσαλονίκη 1999
  • Παντελῆς Γιαννουλάκης, «Ονειροπόλος», άγνωστο, Θεσσαλονίκη 2005
  • Παντελῆς Γιαννουλάκης, «Τα ψάρια δεν ξέρουν ότι βρέχει», άγνωστο, β' ἔκδ., Θεσσαλονίκη 2009

Σάββατο 9 Φεβρουαρίου 2013

Λάμπει τὸ μέτωπό μου ὁλόδροσο...

   «Ξαναγύρισε στὰ βράχια καὶ εἶδε πάλι τὴ βαθειά, τὴ σκοτεινὴ τὴ θάλασσα. Μὰ ὁ ἥλιος εἶχε φύγει καὶ ἡ νύχτα κατέβαινε μὲ τὰ πένθιμά της χρώματα. Δὲν ἄκουγε ἄλλο παρὰ τὸ σφύριγμα τοῦ ἀέρα καὶ τ᾿ ἄγρια ξεφωνητὰ τῶν γλάρων. Καὶ κεῖ ἔμεινε ὄρθιος καὶ μόνος. [...] Τί ἀπέραντος ποὺ εἶναι ὁ ὀρίζοντας καὶ τί μικρὸς ὁ ἄνθρωπος ποὺ τὸν εἶδεν ὅλον μὲ μιὰ ματιά. Καὶ κείνη ἡ ἀπέραντη θάλασσα τί εὔκολα ποὺ μποροῦσε νὰ πνίξῃ τοῦτο τὸ μικροκαμωμένο κορμί, ποὺ ἦταν τόσο κοντά της. Καὶ ὅμως αὐτὸ τὸ κορμὶ τὴν ἔβλεπε ὅλη μὲ μιὰ ματιά. Αὐτὸ τὸ κορμὶ εἶχε ψυχὴ ποὺ ἔπρεπε νὰ κάμη κάτι στὸν κόσμο.»

Ἴων Δραγούμης
   Ὁ Ἴων Δραγούμης, ψηλὰ στὸν βράχο τοῦ Σουνίου, ἀγναντεύοντας τὸ πέλαγος. [1] Νέος καὶ ἀκαταστάλαχτος ἀκόμη, μαχόμενος μὲ τὰ πάντα, ἀμφισβητώντας τὰ πάντα, τὸν κόσμο, τὴν φύσι ἀκόμη, πρὸ πάντων τὸν ἑαυτό του. Μὰ μὲ φρόνημα γενναῖο. Νὰ κοιτᾷ τὴν ἄβυσσο, σὰν τὸν Φρειδερίκο Νίτσε, μὰ νὰ μὴν λιποψυχᾷ.
   «Ὄρθιος καὶ μόνος.» Κι ὁ ἄνεμος βοᾷ. «Καὶ ἡ ὀργὴ τοῦ μεγαλείου εἶναι ἄνεμος ποὺ τρελαίνει τὰ ἀκρωτήρια», σημειώνει ὁ Δημήτρης Λιαντίνης. [2]
   «Καὶ ὅμως αὐτὸ τὸ κορμὶ τὴν ἔβλεπε ὅλη μὲ μιὰ ματιά.»

   Εικών, ὁ ἐμβληματικὸς πίνακας τοῦ γερμανικοῦ ρομαντισμοῦ, ἀπὸ τὸν Κάσπαρ Δαυὶδ Φρήντριχ.

Caspar David Friedrich, Der wanderer über dem nebelmeer
[Περιπλανώμενος ἐπάνω ἀπὸ τὴν θάλασσα τῆς ὀμίχλης], 1818

    «Τὸ ὡραῖο δὲν εἶναι παρὰ ἡ ἀρχὴ τοῦ τρομεροῦ, ποὺ μόλις καὶ τὴν ἀντέχουμε, κι ἂν τὸ θαυμάζουμε τόσο, εἶναι ποὺ ἀτάραχα δὲν καταδέχεται νὰ μᾶς συντρίψει. Εἶναι τρομερὸς κάθε ἄγγελος.» (Ράινερ Μαρία Ρίλκε) [3]

* * *

   Μιὰ μόνον εἰκόνα θὰ μποροῦσα νὰ θεωρήσω ἀνώτερη (καὶ ἴσως αὐθεντικότερα ἑλληνική). Αὐτὴν τοῦ ἀρχαϊκοῦ κούρου ποὺ ἀναδύεται μέσα ἀπὸ τὰ γαλανὰ νερὰ τῆς ἡλιόλουστης Μεσογείου, ὄχι μαχόμενος μὲ τὸν ἑαυτό του καὶ τὴν φύσι, ἀλλὰ ἕνα μὲ τὴν φύσι, σφύζοντας ἀπὸ τοὺς χυμούς της καὶ γευόμενος τὴν ζωή. [4]
Λάμπει τὸ μέτωπό μου ὁλόδροσο,
στὸ βασίλεμα σειέται ἀνοιξιάτικο
βαθιὰ τὸ κορμί μου.
Βλέπω γύρα. Τὸ Ἰόνιο,
καὶ ἡ ἐλεύθερη γῆ μου!

Ἄγγελος Σικελιανός
   «Κάθε ἑλληνικὸ σπίτι ἔπρεπε νὰ διαθέτει δίπλα στὸ Εὐαγγέλιο καὶ τὸ ἀντίδωρο τοῦτο τοῦ Σικελιανοῦ, ποὺ εἶναι ἡ ἀκατάφθορη σάρκα τῆς θεωμένης ἑλληνικῆς φύσεως», θὰ γράψῃ γιὰ τοὺς στίχους αὐτοὺς ὁ Χρῆστος Μαλεβίτσης, ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τῆς συμπληρώσεως ὀγδόντα χρόνων ἀπὸ τὴν ἔκδοσι τοῦ «Ἀλαφροΐσκιωτου» [5]. Καὶ θὰ προσθέσῃ:
   «Διότι ἐκεῖνο ποὺ προέχει εἶναι τὸ ἀνοιξιάτικο κορμὶ τοῦ ἐφήβου τῶν εἴκοσι δύο ἐτῶν, ποὺ ἔγραψε τούτους τοὺς ἀστρώους στίχους. Πράγματι, εἶναι γεγονὸς ποὺ ἀφορᾶ ὁλόκληρο τὸν Ἑλληνισμό, ἡ ἀνάδυση, ἀπὸ τὰ γαλανὰ νερὰ τοῦ Ἰονίου τούτου τοῦ ἀρχαϊκοῦ Κούρου, ποὺ στὸν ἀνθὸ τῆς νιότης του ἄνοιξε τὸ στόμα του καὶ μὲ θεόδοτο λόγο μᾶς χάρισε τὸ ρῖγος τῆς κοσμικῆς μας παρουσίας, λησμονημένης ἀπὸ χιλιετίες. Ἀκριβῶς περὶ αὐτοῦ πρόκειται: περὶ τοῦ κοσμικοῦ ρίγους, ποὺ μόνον ἕνα ἀνοιξιάτικο κορμὶ μπορεῖ νὰ νιώσει μέσα στοὺς γηρασμένους καιρούς μας. Ἡ φύτρα αὐτοῦ τοῦ βλαστοῦ ἔρχεται ἀπὸ πολὺ βαθιά, ὥστε νὰ μὴ μποροῦμε στὸ τέλος νὰ τὸν κατανοήσουμε. Ἕνας ἀρχαϊκὸς Ὀρφέας, ξεστρατισμένος στοὺς πολύπαθους δρόμους τοῦ εἰκοστοῦ αἰώνα, προξενεῖ θαυμασμὸ καὶ κατάπληξη.»

   Εἰκών, ὁ κοῦρος τοῦ Ὀδυσσέα Ἐλύτη. (Εἰς τὸ Σούνιον, ἐὰν δὲν κάνω λάθος - καὶ ἔτσι ἐπανερχόμεθα στὴν πρώτη ἀναφορά!)

Κοῦρος, τοῦ Ὀδυσσέα Ἐλύτη

* * *

   Ὁ Ἄγγελος Σικελιανός, στὴν ὁμιλία του ὑπὸ τὸν τίτλον «Πὰν ὁ Μέγας», στὶς 19-2-1909, ἀντιτάσσει στὴν «Γέννησι τῆς Τραγωδίας» τοῦ Φρειδερίκου Νίτσε, στὸν Διόνυσο τοῦ πάθους καὶ στὸν νύκτιο τρόμο, τὴν «Πανικὴ ἀποκάλυψι» καὶ νικητήριο χαρὰ τῆς «μεσημβριάζουσας καὶ λιοκρουσμένης» ἑλληνικῆς ψυχῆς, πού, κατὰ τὴν δημοτικὴ μούσα, «ἔχει τὸν ἥλιο πρόσωπο καὶ τὸ φεγγάρι στήθη». [6]

* * *

Σημειώσεις:
[1] Ἴων Δραγούμης, «Τὸ μονοπάτι», 1902, ἔκδ. 1925, ἐπανέκδ. Νέα Θέσις, 1992, σελ. 36-37.

[2] Δημήτρης Λιαντίνης, «Τὰ ἑλληνικά», Βιβλιογονία, 1999, ISBN 960-7088-05-0, σελ. 84· μὲ παραπομπὴ στὸν Νίτσε (σελ. 177): «Nietzsche F., 2, 1133: Ὑπάρχει κάτι ποὺ ἐγὼ τὸ ὀνομάζω ὀργὴ τοῦ Μεγάλου = Es gibt etwas, das ich die rancune des Grossen nenne».

[3] Rainer Maria Rilke, «Οἱ ἐλεγεῖες τοῦ Ντουίνο», δίγλωσση ἔκδοσις, μετάφρασις-σημειώσεις-σχόλια Σωτήρης Σελαβῆς, Περισπωμένη, 2011, ISBN 978-960-99850-0-0, πρώτη ἐλεγεία, σελ. 13 καὶ σημ. σελ. 93-94.

[4] Καὶ βεβαίως τὴν εἰκόνα τοῦ ὀλυμπίου κάλλους, ἀρμονίας καὶ μακαριότητος στὴν ἱερὰν ἄλτιν, σμιλεμένην στὸ ἀέτωμα τοῦ ναοῦ τοῦ Διὸς στὴν Ὀλυμπία, στὴν μορφὴν πρὸ παντὸς τοῦ Ἀπόλλωνος. (Ἀλλὰ αὐτὴ ἡ εἰκὼν εὑρίσκεται εἰς τὸ τέλος (μετὰ ἀπὸ ἐπίπονον ἀγῶνα), εἰς τὸ τέλος μὲ τὴν πλήρη μάλιστα ἔννοια τῆς λέξεως (τελείωσις), καὶ ὄχι εἰς τὴν ἀρχήν.)

[5] Χρῆστος Μαλεβίτσης, «Ὁ ἀλαφροΐσκιωτος», ἐφημ. «Ἡ Καθημερινή», 11-2-1989· ἀναδημοσίευσις: «Δοκίμια ἰδεῶν: Ἑκατὸ μικρὰ δοκίμια γιὰ τὸ πνεῦμα τῶν καιρῶν μας», Δωδώνη, Ἀθήνα - Γιάννινα 1993, ISBN 960-248-633-3, σελ. 164-166.

[6] Ἄγγελος Σικελιανός, «Κήρυγμα ἡρωισμοῦ», φιλολογικὴ ἐπιμέλεια Κ. Μπουρναζάκης, Ἴκαρος, 2004, ISBN 960-8399-01-7, σελ. 74-88.

Τετάρτη 19 Δεκεμβρίου 2012

Urpferd

   Γράφει ἡ Σέμνη Καρούζου [1]:

   Τὸ ἀνέβασμα τοῦτο τοῦ Γκαῖτε μαζὶ μὲ τὸν Ὅμηρο στὶς ὀλύμπιες κορυφὲς ἦταν φυσικὸ νὰ προετοιμάση τὴ συνάντησή του μὲ τὸ ἔργο τοῦ πιὸ θεόπνευστου Ἕλληνα καλλιτέχνη, τοῦ Φειδία. Κυριεύεται [ὁ Γκαῖτε] ἄμεσα ἀπὸ τὰ γλυπτὰ τοῦ Παρθενώνα, ποὺ τὰ ἔκανε τότε γνωστὰ στὴ Δύση ἡ ἁρπαγὴ τοῦ Ἔλγιν, καὶ φροντίζει νὰ ἀποκτήση γύψινα ἐκμαγεῖα ἀπὸ μερικὲς φειδιακὲς μορφές. Εἶναι πολὺ γνωστὴ ἡ περιγραφή του, ἡ μεστὴ ἀπὸ ἄμεση αἴσθηση καὶ ἀπὸ μυστικὴ βύθιση, τοῦ κεφαλιοῦ τοῦ ἀλόγου ἀπὸ τὸ ἅρμα τῆς Σελήνης στὸ ἀνατολικὸ ἀέτωμα τοῦ Παρθενώνα. Ἕως σήμερα μένει κυρίαρχο καὶ μοναδικὸ τὸ ὄνομα ποὺ ἔδωσε στὸ ἄλογο αὐτὸ ὁ Γκαῖτε, γιατὶ κανείς, ἑνάμιση αἰώνα τώρα, δὲν βρῆκε βαρύτερη λέξη: «Οὐρπφέρντ, πρωτοάλογο» [σ.σ. πρωτάλογο· πρότυπον, ἀρχέτυπον, ἰδέα τοῦ ἀλόγου]: «Φαίνεται σὰν φάντασμα, καὶ τόσο παντοδύναμο σὰν νὰ ἔγινε ἐνάντια στὴ φύση· ὅμως ὁ καλλιτέχνης ἔπλασε ἀπὸ παρατήρηση ἕνα πρωτοάλογο, εἴτε τὸ εἶδε μὲ τὰ μάτια του εἴτε τὸ συνέλαβε μὲ τὸ πνεῦμα του· σ᾿ ἐμᾶς τουλάχιστο φαίνεται ὅτι παραστάθηκε μὲ τὸ νόημα τῆς ὑψηλότερης Ποίησης καὶ τῆς Ἀλήθειας.»

Κεφαλὴ ἵππου ἀπὸ τὸ ἅρμα τῆς Σελήνης·
ἀνατολικὸν ἀέτωμα τοῦ Παρθενῶνος
(ἄχρι καιροῦ στὸ Βρετανικὸν Μουσεῖον)

   Καὶ ὁ Ὀδυσσέας Ἐλύτης [2]:

   Συμβαίνει νὰ εἶμαι ὄχι συμπτωματικὰ μόνον ἀλλὰ καὶ ὀργανικὰ Ἕλληνας· ἀπὸ τὴν ἄποψη ὅτι κατοικῶ τὸ ἴδιο ἀνάλλαχτον ὁμηρικὸ τοπίο καὶ ὅτι ἔχω στὸ αἷμα μου τὸν Πλάτωνα. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος ποὺ μ᾿ ἔκανε ἀπὸ μιᾶς ἀρχῆς νὰ καταδικάζω μέσα μου ὁλόκληρο τὸ συγκρότημα τῶν ἐκφραστικῶν τρόπων ποὺ ἡ Ἀναγέννηση κληροδότησε στὸν δυτικό μας πολιτισμό.

   [...]

   Ἀπὸ τὴ στιγμὴ ποὺ οἱ ἄνθρωποι δὲ ζωγραφίζουν ἕνα σῶμα (o altra cosa) ἀλλ᾿ αὐτὸ τὸ σῶμα, ἡ δυτικὴ τέχνη ἀρχίζει. Ἐπὶ χιλιάδες χρόνια, Μίνωες κι Αἰγύπτιοι, Ἕλληνες κι Ἐτροῦσκοι, Πέρσες καὶ Βυζαντινοί, ἔβγαλαν ἀπ᾿ ὅλα τὰ σώματα ποὺ εἴχανε δεῖ, ὁ καθένας μὲ τὸν τρόπο του, τὸ σῶμα, ποὺ τὴ μορφή του φρόντιζαν νὰ τὴ συμμορφώνουν ἐπάνω στὶς ἀπαιτήσεις ποὺ ἐπέβαλλε ἡ γενικὴ σύνθεση. Ἐκεῖνο ποὺ τοὺς ἐνδιέφερε ἦταν ἡ ἔννοια τοῦ σώματος καὶ τὰ πλαστικὰ στοιχεῖα τῆς εἰκονιστικῆς του παράστασης. Πρόκειται γιὰ μιὰ παράδοση ποὺ ἔφτασε ὣς τὰ πρόθυρα τῆς Ἀναγέννησης χωρὶς διακοπὴ καὶ διατηρήθηκε μὲ τὴν ἴδια ἰσχὺ στὴν τέχνη τοῦ λόγου, ἰδιαίτατα στὴν ποίηση.
   Ὁ περίφημος ρεαλισμὸς τῶν κλασικῶν χρόνων δὲν προστρέχει παρὰ μόνον ἐνδεικτικὰ στὴν παρατηρητικότητα· καὶ ἡ ἀπεικόνιση δὲν ἀφορᾶ τὸ «ἄλογο τάδε» (γιὰ νὰ χρησιμοποιήσω ἕνα παράδειγμα οἰκεῖο στὴν ἀρχαία τέχνη) ἀλλ᾿ ἁπλῶς τὸ «ἄλογο». Ἕνα ἄλογο φτιαγμένο κατὰ τὸ ἥμισυ ἀπὸ τὰ χαρακτηριστικὰ τοῦ εἴδους καὶ κατὰ τὸ ἄλλο ἥμισυ ἀπὸ τὴ φαντασία. Κανεὶς γλύπτης, ζωγράφος ἢ ποιητὴς δὲ γνοιάστηκε ποτὲ νὰ μεταφέρει τὴν ἐξατομικευμένη περίπτωση ἑνὸς ἀντικειμένου σὲ τόπο καὶ χρόνο, τὸν τρόπο π.χ. ποὺ τὸ φώτιζε ὁ λύχνος ἢ ὁ ἥλιος ἢ ποὺ μιὰ γυαλάδα στὸ πλάι τό ᾿κανε νὰ μοιάζει πιὸ φυσικό, «ἀπαράλλαχτο», ὅπως θὰ λέγαμε σήμερα, μ᾿ αὐτὸ ποὺ εἶδε σὲ ὁρισμένη στιγμὴ ὁ καλλιτέχνης. Ἀπὸ τὸ ἀπ-εικονίζω (ποὺ εἶναι μιὰ ὑλοποίηση ἁπλῶς τοῦ ὁρᾶν) στὸ εἰκονίζω (ποὺ εἶναι μιὰ μετατροπὴ τοῦ αἰσθάνεσθαι σὲ εἰκόνα) βρίσκεται ὅλη ἡ διαφορά.
   Ἐπειδὴ πραγματικὰ ἡ ἐξάρτηση ἀπὸ τὸ «στιγμιότυπο» (ποὺ εἶναι ἀσφαλῶς μιὰ πτώση) βρίσκει ἀπήχηση ὁπουδήποτε ἡ ἐμπιστοσύνη στὶς αὐτάρκεις πνευματικὲς δυνάμεις τοῦ ἀνθρώπου κλονίζεται· καὶ ὁ ἐμπειρισμός, ἡ λογοκρατία, συμπτώματα κουρασμένων κοινωνιῶν, εἶναι τότε ποὺ παίρνουν τὰ πάνω καὶ -μὲ τὸ προσωπεῖο τοῦ ρεαλισμοῦ- ζητᾶν νὰ ἐπιβληθοῦν.
   Ἂν στὶς εἰκαστικὲς τέχνες τὸ φαινόμενο παρουσιάζεται ἀνάγλυφο, στὶς τέχνες τοῦ λόγου ἐπισημαίνεται πιὸ δύσκολα· χωρὶς νὰ σημαίνει ὅτι δὲν ὑπάρχει. Πολὺ συχνά, ὕστερα ἀπὸ μιὰν ἐπίσκεψη σ᾿ ἕνα ἐνδιαφέρον μέρος ἢ μιὰ κάπως παράξενη περιπέτεια, συμβαίνει νὰ σοῦ λένε: Ποιὸς ξέρει τὶ ὡραῖα πράγματα θὰ ἐμπνευσθεῖτε τώρα!
   Ὄχι ὅτι ὁ ποιητὴς μπορεῖ νὰ ὑπάρχει ἔξω ἀπὸ τὴν πραγματικότητα - νὰ ἐξηγούμαστε: κατ᾿ ἐξοχὴν ὑπάρχει μέσα σ᾿ αὐτήν, καὶ ἀντλεῖ μύτες, αὐτιά, μάτια, ὁπουδήποτε τὰ βρίσκει, γιὰ νὰ φτιάξει ἕνα πρόσωπο. Ἡ ἀνασύνθεση ὅμως εἶναι ἐντελῶς δική του· εἴτε πρόκειται γιὰ τοπίο εἴτε γιὰ καταστάσεις. Ἀπὸ ὑπαρκτὰ στοιχεῖα δημιουργεῖ κάτι ποὺ δὲν ὑπῆρξε παρὰ στὴ φαντασία του· ποὺ σημαίνει, γιὰ νὰ ξαναγυρίσουμε στὸ παράδειγμα τοῦ ζώου «ἄλογο»: ἡ ἰδέα τοῦ ζώου «ἄλογο» εἶναι τὸ πᾶν γιὰ τὸν Ἕλληνα καὶ ὄχι τὸ ἄλογο ποὺ βρίσκεται ὄξω ἀπ᾿ τὴ μάντρα, καὶ μάλιστα ὅπως τὸ φώτιζε ὁ ἥλιος τὸ πρωὶ ποὺ ξύπνησε στὴν ἐξοχὴ ὁ καλλιτέχνης ἢ ὁ ποιητής.

   Ὅταν δίνεις τὴν ἰδέα τοῦ ἀντικειμένου δὲ σημαίνει ὅτι τὸ ἐξαϋλώνεις, ὅτι ἀποξενώνεσαι ἀπὸ τὴν ὑφὴ καὶ τὴ γευστικότητά του. Οἱ μαντίλες τῆς Παναγίας, τὰ ἄλογα τοῦ Paolo Uccello, οἱ κιθάρες τοῦ Juan Gris, φτάνουν ἀπεναντίας ὣς τὴ βαθύτερη δομὴ τῆς ὕλης ποὺ ἀντιπροσωπεύει ἡ πραγματικότητα τῶν παραστάσεων αὐτῶν· καὶ συνάμα ὑπάγονται πολὺ ἀποτελεσματικότερα στὴν ἀρχιτεκτονικὴ τοῦ πίνακα. Δίνουν τὸ κόκκινό τους ἢ τὴν καμπύλη τους ἐκεῖ ποὺ ἡ σύνθεση τὸ ἀπαιτεῖ· ἐπειδὴ αὐτὸ εἶναι τὸ σπουδαῖο: νὰ μεταθέτεις ἕνα φουστάνι ἢ ἕνα κοντάρι ἐκεῖ ποὺ τὸ ἐντάσσει ἣ ἔσχατη διακοσμητικὴ (μὲ τὴν καλὴ ἔννοια) κατάληξη τοῦ ὁράματος καὶ ὄχι καθόλου ἐκεῖ ποὺ ἡ τύχη τὸ εἶχε ρίξει στὴ ζωή.
   Τὸ ὑπερβατικὸ σκαλί, τὸ πιὸ δύσκολο καὶ τὸ πιὸ μεγάλο στὴν τέχνη, μιὰ ζωγραφικὴ λόγου χάρη ὅπως ἡ βυζαντινὴ τὸ ἀνέβηκε μὲ τὴ μεγαλύτερη ἄνεση. Κι εἶναι ἀπὸ τότε ποὺ ξαναβρῆκε τὴν ἄνεση αὐτὴ (ἀπὸ συνείδηση τῆς ἐλευθερίας της πλέον) ἡ μοντέρνα τέχνη ποὺ θαυματούργησε.

   Ὁ Ὅμηρος κινήθηκε ἀνέκαθεν ἐκεῖ ποὺ τελειώνει ὁ ἄνθρωπος κι ἀρχίζει ὁ Θεός. Δὲν ἀντέγραψε κανένα καράβι καὶ καμμιὰ φουρτούνα· ὡστόσο, ποτὲ καράβια καὶ φουρτοῦνες δὲ μᾶς κλυδώνισαν τόσο πειστικά. Τὸ φῶς τῆς Ἑλένης, βγαλμένο ἀπὸ τὸ φῶς ὅλων τῶν ὡραίων γυναικῶν τῆς ἐποχῆς, μᾶς ἀγγίζει ἀκόμη. Κανείς μας δὲ σκέφτηκε ποτὲ τὴν ὁμοιότητα. Ὅπως δὲν τὸ σκέφτηκε γιὰ τὶς γυναῖκες τοῦ Σολωμοῦ - πολὺ περισσότερο γιὰ τὶς ναυμαχίες τοῦ Κάλβου, ποὺ μήτε τὶς εἶδε ποτέ του.
   Χρειάστηκε ὁ ἐγκεφαλισμὸς νὰ φτάσει στὸ ἔπακρο καὶ νὰ ὀνομαστεῖ «σοσιαλιστικὸς ρεαλισμός», γιὰ νὰ καταλάβουμε πῶς μερικοὶ ἄνθρωποι πίστεψαν ὅτι ἀπὸ τὸν στατικὸ ὑπολογισμὸ τῆς πολιτικῆς μπορεῖς νὰ πέσεις στὸν στατικὸ ὑπολογισμὸ τῆς ποίησης χωρὶς νὰ σπάσεις τὸ ποδάρι σου. «Γένεται ποτέ;»

Ἱππεῖς τῶν Παναθηναίων·
λίθος XLIV τῆς βορείου ζωφόρου τοῦ Παρθενῶνος
(ἄχρι καιροῦ στὸ Βρετανικὸν Μουσεῖον)
 
   Καὶ ὁ Γιῶργος Σεφέρης [3]:

   Ὁ Παρθενὼν γεμάτος ἄλογα. Ὁ καταπληκτικὸς ρυθμὸς τῶν ἀλόγων στὴν πομπὴ τῶν Παναθηναίων· αὐτὴ ἡ μουσική.

Σημειώσεις:
[1] Σέμνη Καρούζου, «Γκαῖτε καὶ ἀρχαῖοι», ἐφημ. «Ἐλευθερία», 30-11-1957· στὸ Σέμνη Καρούζου, «Ἡ δημιουργικὴ ὅραση: Κείμενα γύρω ἀπὸ τὴν Ἀκρόπολη», Ἔνωση Φίλων τῆς Ἀκροπόλεως, Ἀθῆναι 1997, ISBN 960-85980-0-1, σελ. 62-63.
[2] Ὀδυσσέας Ἐλύτης, «Δήλωση τοῦ ᾿51» καὶ «Ἀπ- καὶ Εἰκονίζω», στὰ «Μικρὰ Ἔψιλον»· στὸ Ὀδυσσέας Ἐλύτης, «Ἐν λευκῷ», ἐκδ. Ἴκαρος, 2006 (ζ' ἔκδ.· α' ἔκδ. 1992), ISBN 960-7233-26-3, σελ. 205 καὶ 211-213.
[3] Σημείωσις τοῦ Γιώργου Σεφέρη στὸ ἡμερολόγιόν του, 1951. Βλ. σχετικῶς: Μανόλης Ἀνδρόνικος, «Αὐτὴ ἡ μουσική» (τῆς ζωφόρου τοῦ Παρθενῶνος), 20-7-1986· ἀπὸ τὸ «Ἑλληνικὸς Θησαυρός», 1993.

Δευτέρα 5 Νοεμβρίου 2012

Δακρυόεν γελάσασα

   Εἰκόνες, φωτογραφίες, παλιὲς κιτρινισμένες σελίδες, τραγουδοῦν ἀκόμη τὴν δόξα τοῦ 1940, ἀντηχοῦν τὴν ἀντάρα τοῦ πολέμου καὶ κουβαλοῦν τὴν μυρωδιὰ τοῦ μπαρουτιοῦ, τὴν μέθη τοῦ θριάμβου καὶ τὸν πόνο τῆς συντριβῆς, τὴν πίστη καὶ τὴν ἐλπίδα...
   Σὲ κάποιες ἀπ᾿ αὐτὲς στάθηκα λίγο παραπάνω. Ὅπως σὲ τούτην ἐδῶ τὴν φωτογραφία. Κάτι γνωστὸ μοῦ ἔφερε στὸν νοῦ. Κάτι γνωστὸ ἀπὸ πολὺ παλιά. Κι εἶδα ξανὰ τὸν παπποῦ Ὅμηρο νὰ τραγουδᾷ τὴν Τροία.

Ὁ Ἕλλην Στρατιώτης
(φωτ. συλλογὴ Βιβλιοθήκης τοῦ Κογκρέσσου τῶν ΗΠΑ)

   Ὣς εἰπὼν οὗ παιδὸς ὀρέξατο φαίδιμος Ἕκτωρ·
ἂψ δ᾿ ὃ πάϊς πρὸς κόλπον ἐϋζώνοιο τιθήνης
ἐκλίνθη ἰάχων πατρὸς φίλου ὄψιν ἀτυχθεὶς
ταρβήσας χαλκόν τε ἰδὲ λόφον ἱππιοχαίτην,
δεινὸν ἀπ᾿ ἀκροτάτης κόρυθος νεύοντα νοήσας.
ἐκ δ᾿ ἐγέλασσε πατήρ τε φίλος καὶ πότνια μήτηρ·
αὐτίκ᾿ ἀπὸ κρατὸς κόρυθ᾿ εἵλετο φαίδιμος Ἕκτωρ,
καὶ τὴν μὲν κατέθηκεν ἐπὶ χθονὶ παμφανόωσαν·
αὐτὰρ ὅ γ᾿ ὃν φίλον υἱὸν ἐπεὶ κύσε πῆλέ τε χερσὶν
εἶπε δ᾿ ἐπευξάμενος Διί τ᾿ ἄλλοισίν τε θεοῖσι·
   Ζεῦ ἄλλοι τε θεοὶ δότε δὴ καὶ τόνδε γενέσθαι
παῖδ᾿ ἐμὸν ὡς καὶ ἐγώ περ ἀριπρεπέα Τρώεσσιν,
ὧδε βίην τ᾿ ἀγαθόν, καὶ Ἰλίου ἶφι ἀνάσσειν·
καί ποτέ τις εἴποι πατρός γ᾿ ὅδε πολλὸν ἀμείνων
ἐκ πολέμου ἀνιόντα· φέροι δ᾿ ἔναρα βροτόεντα
κτείνας δήϊον ἄνδρα, χαρείη δὲ φρένα μήτηρ.
   Ὣς εἰπὼν ἀλόχοιο φίλης ἐν χερσὶν ἔθηκε
παῖδ᾿ ἑόν· ἣ δ᾿ ἄρα μιν κηώδεϊ δέξατο κόλπῳ
δακρυόεν γελάσασα·
   (Ὁμήρου Ἰλιάς, Ζ 466-484)

Johann H. W. Tischbein, Hektors abschied von Andromache, 1812

   Κι ὁ μικρὸς Ἀστυάναξ στὰ χέρια τοῦ Ἕκτωρος νὰ στρέφῃ τὸ κεφαλάκι του τρομαγμένος ἀπ᾿ τὴν περικεφαλαία τοῦ πατρός του μὲ τὴν φοβερὴ τὴν χαίτη. Ἔβγαλε γιὰ λίγο τὴν περικεφαλαία ὁ Ἕκτωρ, κι ἡ Ἀνδρομάχη, δακρυόεν γελάσασα, τὸν ἐπῆρε πάλι στὴν ἀγκαλιά της.

* * *

Ὑστερόγραφον.

   Διάβασα κάπου: «Δὲν σᾶς φαίνεται ἀστεῖο ποὺ ὅλες οἱ χῶρες ἑορτάζουν τὴν λῆξι τοῦ πολέμου καὶ μόνον ἡ Ἑλλάδα ἑορτάζει τὴν εἴσοδό της στὸν πόλεμο;»
   Τὸ βλέπω ὅλο καὶ συχνότερα αὐτὸ τὸ ἐρώτημα - ἕνα ἀκόμη ἀπὸ τὰ συμπτώματα τῆς παρακμῆς. Λοιπόν· ἐπανάληψις στὰ βασικά, πρὶν προχωρήσῃ ἡ κουραμπιεδοποίησις:
   ΟΧΙ, δὲν μᾶς φαίνεται ἀστεῖο, διότι γνωρίζουμε ὅτι ΒΕΒΑΙΩΣ καὶ διαφέρει ἡ Ἑλλάδα  ἀπὸ ὅλες τὶς χῶρες. Διότι ἡ Ἑλλάδα ἐδίδαξε ὅλους τοὺς λαοὺς ὅτι οἱ ΘΕΡΜΟΠΥΛΕΣ εἶναι ΝΙΚΗ.

   «Θὰ νικήσωμεν. Ἀλλὰ διὰ τοὺς Ἕλληνας ὑπὲρ τὴν νίκην ἡ Δόξα.» (Ἰ. Μεταξᾶς, σὲ σημείωμα ποὺ ἔδωσε στὸν Γ.Α. Βλάχο)
   «Κράτος μικρὸν μὲ ἱστορίαν μεγίστην, μήτηρ θηλάσασα τὴν ὑφήλιον, φάρος λαμπροτάτου φωτός, ἡ Ἑλλάς, καταυγάσασα τοὺς αἰῶνας, ἔδωσεν εἰς ὅλην τὴν ἀνθρωπότητα ὄχι μόνον τὴν ζωήν, τὸ φῶς, τὸν πολιτισμόν, τὰ γράμματα καὶ τὰς τέχνας, ἀλλὰ καὶ τὸ παράδειγμα τῆς αὐτοθυσίας καὶ τοῦ ἡρωισμοῦ, τὴν Σαλαμῖνα, τὰς Θερμοπύλας, τὸ Ζάλογγον, τὸ Σοῦλι, τὸ Μεσολόγγι...» (Γ.Α. Βλάχος, «Τὸ στιλέτον», 29-10-1940)
   «Αὐτὸν τὸν λόγο θὰ σᾶς πῶ, δὲν ἔχω ἄλλον κανένα· μεθύστε μὲ τὸ ἀθάνατο κρασὶ τοῦ Εἰκοσιένα.» (Κωστῆς Παλαμᾶς, «Στὴ νεολαία μας», 1-11-1940)

   ΑΥΤΟ ἑορτάζουμε.

   (Περὶ τὸν πόλεμον βλέπε καὶ τὸ κείμενό μου «Ἐμφυλίου πολέμου ἐγκώμιον (ἢ "ἅμιλλα σὰν σὲ ἀθλητικὸ ἀγῶνα")».)

Παρασκευή 26 Οκτωβρίου 2012

Ζεῖ ὁ βασιληᾶς Ἀλέξανδρος;

   26 Ὀκτωβρίου 1912... Κι οἱ στρατιῶτες, μὲ τὸν βασιλέα καὶ τὸν ἀρχιστράτηγο στὰ ἄλογα ἐμπρός, στὴν Νύφη τοῦ Βορρᾶ, τὴν Συμβασιλεύουσα, μὲ τὸν κόσμο νὰ τοὺς ραίνῃ μὲ δάφνες καὶ λουλούδια, καὶ στὰ μπαλκόνια οἱ κρυφοκεντημένες στὸ φῶς τοῦ καντηλιοῦ, πεντακόσια χρόνια, σημαῖες νὰ λάμπουν στὸν ἥλιο. Κι ἡ Γοργόνα τοῦ Μεγαλέξανδρου νὰ βλέπῃ λεύτερη τὴν ἀδελφή της καὶ νὰ μὴν ρωτᾷ πιά, νὰ χορεύῃ μόνον στοῦ Αἰγαίου τὰ κύματα.


   26 Ὀκτωβρίου 2012...  Ἑκατὸ χρόνια. Ἀλλὰ φοβοῦμαι νὰ εὐχηθῶ Χρόνια Πολλὰ στοὺς Δημήτρηδες, τὶς Δημητροῦλες καὶ σ᾿ ὅλους τοὺς Μακεδόνες. Καὶ ντρέπομαι, διότι, ἑκατὸ χρόνια, τέτοια ἐπέτειος, καὶ οὔτε ποὺ τὸ ἀντιληφθήκαμε καλά-καλά. Ἀλλὰ καὶ τί νὰ ἑορτάσουμε καὶ νὰ τιμήσουμε ἄραγε; Καὶ ποιοί; Τί σημαίνει γιὰ μᾶς ἡ Μακεδονία; Σίγησαν τὰ τραγούδια κι οἱ κραυγὲς τῶν Μακεδονομάχων, τὰ ἄγρια πανηγύρια τῆς φωτιᾶς καὶ τοῦ μπαρουτιοῦ; Ξεθώριασε τὸ αἷμα τοῦ Ἄγρα καὶ τοῦ Μελᾶ στ᾿ ἁγιασμένα χώματα; Ἔσβησε καὶ τὸ τζάκι ὅπου ἡ γιαγιὰ ἱστοροῦσε τοὺς θρύλους τῆς Πηνελόπης Δέλτα; Βούλιαξαν ὅλα, σὰν τὶς βυθισμένες πλάβες, στὸ ἕλος τῶν Γιαννιτσῶν, στὸν βοῦρκο τῆς σημερινῆς φθορᾶς, παρακμῆς κι ἀπογοήτευσης;


   Ἑκατὸ χρόνια... Καὶ δὲν ἀξιωθήκαμε νὰ ζωντανέψουμε τὰ παλιὰ παραμύθια. Κι οὔτε τὰ παιδιὰ οὔτε τὰ ἐγγόνια μας, τὰ δισέγγονά μας κι ἄν, θὰ ξανἄχουν τέτοια ἐπέτειο. Θὰ τοὺς ἀφήσουμε τουλάχιστον κάτι νἄχουν νὰ γιορτάσουν, νὰ τραγουδήσουν καὶ νὰ ὀνειρευτοῦν, ἀφοῦ δὲν μπορέσαμε ἐμεῖς;

   Ἡ λίμνη τῶν Γιαννιτσῶν κρύβει βαθιὰ στὴν ἀγκαλιά της, φυλάσσει καὶ τρέφει τὸ μέλλον...

Κυριακή 30 Σεπτεμβρίου 2012

Τὰ ἄφυλα παιδιά

Tὰ ἄφυλα παιδιά

Διάβασα αὐτὲς τὶς ἡμέρες - τυχαῖα καὶ σκόρπια -
τὶς ἐκπαιδευτικὲς πολιτικὲς στοὺς παιδικοὺς
σταθμοὺς - καὶ τὰ δημοτικὰ σχολεῖα
τῆς Ἀμερικῆς - σὲ ὅ,τι ἀφορᾷ στὸν καθορισμὸ τοῦ
φύλου.
Μία κόλασι κυριολεκτικά.
Τὰ ἀμερικανικὰ πανεπιστήμια - παράγουνε
χιλιάδες κοινωνιολόγους, ψυχολόγους,
συμβούλους ἐκπαίδευσης κλπ - ἀπὸ τὰ τμήματα
ΛεσβιΟμοφυλόΕπαμφοτεΤραβεστὶ σχολῶν -
οἱ ὁποῖοι ἀναλαμβάνουνε θέσεις στὰ
ἀμερικανικὰ σχολικὰ προγράμματα.
Οἱ γονεῖς - πολλοὶ γονεῖς - εὑρισκόμενοι
σὲ πανικὸ - προσπαθοῦνε ὅπως
μποροῦνε νὰ σώσουνε
τὰ παιδιά τους.
Στ᾿ ἀλήθεια εἶναι σὰν νὰ διαβάζῃ κανείς -
τὴν Ἀποκάλυψη τοῦ Ἰωάννη.
Ὄχι μόνο ἔχουνε κατορθώσει νὰ
περάσουνε - τὰ
μαθήματα ἀπαγόρευσης τοῦ φύλου -
ἀκόμα καὶ στὸ μάθημα
τῆς ἀριθμητικῆς ἢ τῆς γεωγραφίας -
ἀλλὰ πλέον καὶ τὸ ἐμπόριο -
ποὺ ἀμέσως ἁρπάζει τὶς νέες καταστάσεις -
διαφημίζει τὰ παιδικὰ ροῦχα -
σὰν ροῦχα «gender neutral» -
κάτι ἐντελῶς διαφορετικὸ ἀπὸ
τὰ γιούνισεξ τοῦ
παρελθόντος.

Γονεῖς ποὺ κρύβουνε τὸ φύλο τοῦ
παιδιοῦ τους -
ἀπὸ τοὺς γείτονες, τοὺς φίλους, ἀπὸ τὰ ἴδια
τὰ παιδιὰ -
μέχρι αὐτὰ νὰ γίνουνε 5 χρονῶν
καὶ «νὰ ἀποφασίσουνε μόνα τους» - ἂν
θέλουνε νὰ εἶναι ἀγόρια -
ἢ ὁμοφυλόφιλα ἀγόρια - ἢ λεσβίες -
τὰ 5 χρονα κακόμοιρα
βασανισμένα παιδάκια - ἀπὸ τὴν
δαιμονικὴ ὑστερία
τῶν ἀνωμάλων γονιῶν τους.

(«Couple raise "genderless" baby so it can choose its own sex later in life», The Indian Express, 25-5-2011)

   «A Canadian couple has sparked controversy by deciding to keep the sex of their 4-month-old baby a secret as part of an attempt to raise a "genderless child". Kathy Witterick, 38, and David Stocker, 39, are raising their third child, Storm, to be free of societal norms regarding gender, reports the Mirror. They want Storm to decide for itself whether it is going to be a boy or a girl.
   »A couple who have spent five years keeping their child's sex a secret have finally revealed it's a boy. Beck Laxton, 46, and partner Kieran Cooper, 44, decided to hide it from all but their closest relatives and raise him as "gender neutral". According to them, gender neutral was the way to go, if they wanted to allow their child's true personality to emerge. Laxton is of the opinion that gender stereotyping is fundamentally stupid, and she wanted to avoid it all together. In fact she goes as far as to say that early gender stereotyping can be harmful. "Gender affects what children wear and what they can play with, and that shapes the kind of person they become", she says.»

Οἱ Σουηδοὶ εἰσαγάγανε φέτος στὰ λεξικά τους μία νέα -
οὐδετέρου
γένους ἀντωνυμία - ὥστε νὰ μὴν ξεχωρίζῃ τὸ φύλο.
Στὴν διαδικτυακὴ ἔκδοση τῆς Ἐθνικῆς
Ἐγκυκλοπαίδειας τῆς
Σουηδίας -
μετὰ ἀπὸ μάχες -
δημιούργησαν τὴν λέξη hen -
ποὺ δὲν προσδιορίζει τὸ φύλο.
Στὰ Σουηδικὰ han = αὐτὸς καὶ hon = αὐτή.
Ηen - ἀντὶ ὀνόματος, χωρὶς φύλο.
Στὰ σχολεῖα οἱ δάσκαλοι δὲν κάνουνε ἀναφορὰ
στὸ φύλο -
τοὺς ζητᾶνε π.χ. νὰ ἀποφεύγουνε ἐκφράσεις ὅπως
«καλημέρα ἀγόρια καὶ κορίτσια».
Ἀκόμα καὶ οἱ λέξεις πατέρας καὶ μητέρα - ἔχουνε
μπεῖ στὸ στόχαστρο -
καὶ προσπαθοῦνε καὶ αὐτὲς νὰ τὶς
ἀντικαταστήσουνε μὲ λέξεις - ἄφυλες καὶ
οὐδέτερες.
Διαβάστε ἐδῶ  -
γιὰ τὸ σχολεῖο
ΠΟΥ ΑΠΑΓΟΡΕΥΣΕ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΗΝ ΑΥΛΗ -
γιατὶ τὸ παιχνίδι τῶν παιδιῶν - ὅπως
λένε - ἀναπαράγει τὰ
στερεότυπα τοῦ φύλου - τὰ ἀγόρια
γίνονται ἀγόρια ξανὰ - καὶ τὰ κορίτσια κορίτσια -
κι αὐτὸ ἀπαγορεύεται !

(«Sweden's new gender-neutral pronoun: hen - A country tries to banish gender», Slate, 11-4-2012)

   «Ironically, in the effort to free Swedish children from so-called normative behavior, gender-neutral proponents are also subjecting them to a whole set of new rules and new norms as certain forms of play become taboo, language becomes regulated, and children's interactions and attitudes are closely observed by teachers. One Swedish school got rid of its toy cars because boys "gender-coded" them and ascribed the cars higher status than other toys. Another preschool removed "free playtime" from its schedule because, as a pedagogue at the school put it, when children play freely "stereotypical gender patterns are born and cemented. In free play there is hierarchy, exclusion, and the seed to bullying." And so every detail of children's interactions gets micromanaged by concerned adults, who end up problematizing minute aspects of children's lives, from how they form friendships to what games they play and what songs they sing.
   »The Swedish school system has wholeheartedly, and probably too quickly and eagerly, embraced this new agenda. Last fall, 200 teachers attended a major government-sponsored conference discussing how to avoid "traditional gender patterns" in schools. At Egalia, one model Stockholm preschool, everything from the decoration to the books and toys are carefully selected to promote a gender-equal perspective and to avoid traditional presentations of gender and parenting roles. The teachers try to expose the pupils to as few "gendered expressions" as possible. At Christmastime, the Egalia staff rewrote a traditional song as "hen bakes cakes all day long." When pupils play house, they are encouraged to include "mommy, daddy, child" in their imaginary families, as well as "daddy, daddy, child"; "mommy, mommy, child"; "daddy, daddy, sister, aunty, child"; or any other modern combination.»

Παιχνίδια - στολὴ σπάϊντερμαν γιὰ τὸ ἀγόρι -
σπάϊντερμαν μὲ καροτσάκι μωροῦ καὶ
ἀσορτὶ τσαντούλα -
καὶ αὐτοκινητάκι γιὰ τὸ κορίτσι.

(«Swedish boys' new hero: pram-pushing Spiderman», The Local, 30-3-2012)

Kατάλογοι ὀνομάτων μὴ προσδιοριστικῶν
τοῦ φύλου - (ὀνόματα ἀνδρόγυνα) -
γιὰ νὰ δώσετε στὸ παιδί σας. Ἡ Σουηδία
ἔχει διὰ νόμου 170 τέτοια
ὀνόματα. Ἀγόρια ποὺ τὰ λένε Λίζα -
εἶναι νὰ τρελλαθῇς μὲ
τὰ δαιμονικὰ ὑστερικὰ καμώματα τοῦ
δυτικοῦ ἐκφυλισμοῦ.

   «Activists are lobbying for parents to be able to choose any name for their children (there are currently just 170 legally recognized unisex names in Sweden). The idea is that names should not be at all tied to gender, so it would be acceptable for parents to, say, name a girl Jack or a boy Lisa.»

Ἐδῶ ἕνα σύγχρονο gender neutral παιδάκι.

(«It's a boy! Couple reveal sex of their 'gender neutral' kid after five years», The Sun, 21-1-2012)

   «I wanted to avoid all that stereotyping,’ Miss Laxton, from Sawston, Cambridgeshire, explained last week. ‘Stereotypes seem fundamentally stupid. Why would you want to slot people into boxes?’»

καὶ προτάσεις ὀνομάτων:

- Σουηδία: «Könsneutrala förnamn kan gynna männen», Språk
- ΗΠΑ: «Gender-neutral kids are bait for bullies, but have awesome names», Chicago now, 20-1-2012
Flash, Eire, Wind, Bell, Pallas, Wyoming, Onyx, Seven...

Προσέξτε τὸ σωληνάκι. Ἡ ἄκρη του
ἐγχειρίστηκε στὸ στῆθος του.
Τὸ κακόμοιρο τὸ μωρὸ στὰ χέρια
τῆς διαστροφῆς.

(«La Leche League Canada rejects breastfeeding dad's bid to become lactation coach», TheStar.com, 19-8-2012)

* * *

Mὴ μοῦ ἅπτου ...

Γιὰ ὅποιον θέλει νὰ τὸ μελετήσῃ λίγο βαθύτερα.
Ἕνα ἀπὸ τὰ πολλά.
Ναί, ὑποχρεώνουνε τοὺς δασκάλους νὰ λένε στὰ παιδιά -
πόσο τοὺς ἀρέσει τὸ πλέξιμο -
καὶ στὶς δασκάλες τὸ ποδόσφαιρο.
Ἐδῶ -
ἐλέγχουνε τοὺς τρόπους μὲ τοὺς ὁποίους οἱ δάσκαλοι καὶ οἱ
δασκάλες ἀγγίζουνε τὰ παιδιὰ - στὶς εἰκόνες τῶν βιβλίων
τῶν παιδικῶν σταθμῶν.
Ταξινομοῦνε τὰ ἀγγίγματα - καὰ ἀνακαλύπτουνε -
«πατριαρχικὲς δομὲς» - δηλαδὴ καθορισμοὺς τοῦ φύλου -
στὸ ἄγγιγμα - καὶ στὸ ἐλεύθερο παιχνίδι τῶν
παιδιῶν.
Δεδομένων τῶν ἀναφορῶν ἀπὸ τὴν Σουηδία - ὅπου μεταδόθηκε
ἡ ἀμερικανικὴ ὑστερία -
τὸ παιδικὸ παιχνίδι κοντεύει νὰ ἀπαγορευθῇ.
Ὅπως εἶπε κάποιος - οἱ ἀνώμαλοι τῆς νέας ἐκπαίδευσης
δὲν ἔχουνε καταλάβει -
ὅτι τοὺς ρόλους τῶν φύλων τοὺς δίνει ἡ ζωή.

(Andrew Gilbert & Shané Williams, «Analyzing the impact of gender on depictions of touch in early childhood textbooks», Early Childhood Research and Practice, 2008)

   «Early childhood contexts often enact “common-sense identities” that create and sustain the notion that teachers of young children are expressly female and heterosexual. It has also been argued that touch is a key difference between men and women in early childhood classrooms. This exploratory study examined 10 early childhood textbooks to determine whether images depicting touch enacted these common-sense notions. To investigate whether implicit gendered messages existed within the texts, images displaying touch between teachers and children were grouped according to three main recurrent themes: teacher touching child, child touching teacher, and mutually negotiated contact. Findings indicated that, although the images of male teachers were positive, troubling patterns did emerge concerning the type and nature of men’s contact with children. These patterns worked to reaffirm larger patriarchal structures at play in schools and society while simultaneously painting women as more suitable to nurture young children. Furthermore, the texts provided clear messages to beginning teachers that acceptable types of touch were delineated by gender. The article concludes with a discussion of the implications of these findings for early childhood preservice teacher education»

* * *

Γιὰ τὶς ἀλλαγές στὴν γλῶσσα τῆς ἐκπαίδευσις

(Sara Hailstone, «Gender neutral pronouns and the inclusive classroom», Teacher Tips, 15-1-2012)

   «The need for gender neutral pronouns
   »Singular gender-neutral third-person pronouns should be employed within the classroom in order to demonstrate the utmost of establishing an inclusive environment. Conventionally, the third-person pronoun commonly used is “he” which excludes the female students, and most especially, students transitioning between gender affiliations. There is also many undertones and historical currents that can be translated from the dominating use of ‘he,’ but the focus of this article is to expose the existence of gender-neutral pronouns and how they can be employed in the classroom. Sexual orientation is a sensitive matter, one that has become forefront in conversations within our societies. Transforming language conventions to include a neutral pronoun that is neither male nor female specific is the first step in promoting a fully inclusive 21st century classroom.

   »Gender neutral pronouns (Teach about them, display them, use them)
Ne/ Nem/ Nir, Nirs/ Nemself
Ve/Ver/Vis/Verself
Spivak (ey/em/eir/eirs/eirself)
Ze/Hir and its derivatives
Xe/Xem/Xyr/Xyrs/Xemself

   »What we are left with
   »Gender-neutral pronouns align to a lifestyle of diversity and inclusiveness. However, existing gender-neutral pronoun sets still have much adaptations and transformations to undertake. Transitioning into such language patterns will be difficult and tedious, but rewarding for identity constructs and the self-perceptions of your students.»

Ρίξτε μιὰ ματιὰ καὶ ἐδῶ. Χωρὶς πανικό.

Teaching language and gender

* * *

Τὸ κορίτσι καὶ ἡ ζωγραφιά του

   Ἡ Liz Bierendy, ἕνα ὄμορφο 17χρονο κορίτσι μὲ ἔφεσι στὴν ζωγραφικὴ, ἀνέλαβε νὰ κάνῃ μιὰ τοιχογραφία στὸ σχολεῖο της. Ζωγράφισε ἕνα ἀγόρι ποὺ παίζει παιχνίδια, μεγαλώνει καὶ παίζει τὴν κιθάρα του, πηγαίνει στὸ Γυμνάσιο, ντύνεται μοντέρνα καὶ διασκεδάζει ὅπως ὅλοι οἱ νεαροί, πηγαίνει στὸ πανεπιστήμιο, σπουδάζει, βρίσκει μιὰ ὡραῖα κοπέλα, παντρεύονται καὶ κάνουν ἕνα παιδάκι. Μιὰ μοντέρνα, δεμένη, εὐτιχισμένη οἰκογένεια.

   Τὴν εἶπαν ρατσίστρια. Οἱ καθηγητὲς τῆς εἶπαν νὰ σβήσῃ τὴν ζωγραφιά της. Ἀπὸ κι ὡς ποῦ, εἶπαν, ἡ οἰκογένεια νὰ παριστάνεται μὲ πατέρα καὶ μητέρα, ποὺ εἶναι μάλιστα παντρεμένοι; (Καὶ μάλιστα εὐτυχισμένη. Καὶ ἡ μητέρα νὰ ἀκουμπᾷ προστατευτικὰ τὸ χέρι στὸν ὧμο τοῦ παιδιοῦ.) Αὐτὸ εἶναι ρατσιστικό. Γιατὶ δὲν ζωγράφισες δύο ἀνώμαλους ἢ ἕναν ἀνύπαντρο ἢ χωρισμένο;

   Τὸ κορίτσι ἀναρωτιέται τί κακὸ ἔκανε καὶ ἀρνεῖται νὰ σβήσῃ τὴν ζωγραφιά του.

(«High school teen Liz Bierendy's mural of traditional family unit stirs trouble at Rhode Island school», The Huffington Post, 12-4-2012· βίντεο)

* * *

Ἀπαγορεύεται τὸ ὄρθιο καὶ τὸ τίναγμα ...

Κι ἐδῶ ὁ Σύριζας τῆς Σουηδίας - αὐτὴ ἡ χώρα τελικὰ εἶναι
ντὶπ λοβοτομημένη.

(«Swedish Left Party Chapter wants to make urinating while standing illegal for men», The Huffington Post, 13-6-2012)

Οἱ ὄρθιοι καὶ οἱ καθιστοί ...

(«Gender neutral bathroom week, 2-6 Apr 2012», Gender Diversity at WSU Vancouver)

   «There will be one set of bathrooms in each of seven buildings that will be gender neutral. The rest of the bathrooms in those buildings, as well as the rest of campus, will remain gender-segregated. For the bathrooms that are marked “Gender Neutral” all students will be able to use the bathroom of their choice, no matter their gender identity or expression. There are all sorts of gender identities and expressions out there, beyond the two you see the most. Raising awareness of that diversity is part of our mission with this event. Thank you for asking!»

(«How can you get involved? Be a toilet trainer!», Gender Diversity at WSU Vancouver)

   «We are going to need a small army of Toilet Trainers on campus throughout the week, to answer questions and ensure everyone stays safe and comfortable.  Without Toilet Trainers, the week educational opportunities will be lost, and confusion might take away from the potential power of an event like this.  You can make the week a success!»

Biological liberty

Ἀπαγορεύσανε καὶ τὸ κάπνισμα μέσα στὸ σπίτι σου ...

(«Smoking banned inside Santa Monica residences», NBC4, 12-7-2012)

* * *

Τὰ νέα φύλα ...

2 εἶναι καὶ μένουνε -
καταχρηστικῶς 3. Αὐτὸ τὸ 3ο φύλο -
ἐπλήθυνε καὶ κατακυρίευσε τὴν γῆ -
καὶ ὣς ἐδῶ τὰ ξέρετε.
Σήμερα εἴμαστε - στὴν αὐγὴ ἑνὸς
4ου φύλου.
Τοῦ οὐδετέρου. Οὔτε ἄνδρας οὔτε
γυναῖκα.
Δὲν εἶναι μόδα.
Εἶναι ἡ ἐφεύρεση μίας νέας ψυχικῆς
καὶ σωματικῆς κατάστασης.
Ὅπως οἱ γκαίηδες μιμοῦνται τοὺς
τρόπους τῶν ἀρχαίων
ἑρμαφρόδιτων
θεῶν - καὶ τῶν ἱερέων τους -
τὸ νέο 4ο φύλο -
μιμεῖται τὴν κατάσταση τοῦ ἀρχαίου
εὐνούχου.
Δὲν εὐνουχίζονται ἀκόμα - καθὼς
συναντᾶνε μεγάλη ἀντίδραση -
τόσο ἀπὸ τὸ κράτος
ὅσο καὶ
ἀπὸ τὶς θρησκεῖες.
Εἴμαστε ὅμως στὴν ἀρχή.
Τὸ 4ο φύλο τῶν - (ψευδο) ἁγίων.

asexuality.org
asexualnews.com


(Ἔρευνα καὶ κείμενα: Ἀνδρέας Φαρμάκις)